سکونت در نزدیکی زمین‌های کشاورزی سم‌پاشی‌شده با افزایش آنزیم‌های کبدی ارتباط دارد

کیاپرس – نتایج یک مطالعه پژوهشی با مشارکت محققان دانشگاه علوم پزشکی مازندران نشان می‌دهد سکونت در فاصله نزدیک به زمین‌های کشاورزی، به‌ویژه در فاصله ۵۰ تا ۱۰۰ متری مزارع، با افزایش سطح برخی آنزیم‌های کبدی و احتمال آسیب به سلول‌های کبدی ارتباط معناداری دارد.

به گزارش کیاپرس، این مطالعه با عنوان «بررسی ارتباط نزدیکی محل سکونت به زمین‌های کشاورزی در معرض آفت‌کش‌ها با آنزیم‌های کبدی در جمعیت کوهورت طبرستان» با استفاده از داده‌های ۴ هزار و ۴۳ نفر از مردان ۳۵ تا ۷۰ ساله شرکت‌کننده در مطالعه کوهورت طبرستان انجام شده است.

داده‌های مورد بررسی مربوط به مرحله جذب و ثبت‌نام مطالعه کوهورت طبرستان در فاصله سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ میلادی است.

بر اساس نتایج این پژوهش، از مجموع شرکت‌کنندگان، ۲ هزار و ۲۵۸ نفر معادل ۵۵.۸ درصد سابقه مواجهه با آفت‌کش‌ها را گزارش کردند. همچنین ۷۲۵ نفر، معادل ۱۷.۹ درصد جمعیت مورد مطالعه، در نزدیکی زمین‌های کشاورزی سکونت داشتند.

افزایش احتمال بالا رفتن آنزیم‌های کبدی در ساکنان نزدیک مزارع

بررسی نتایج آزمایش‌های خون نشان داد افرادی که در فاصله ۵۰ تا ۱۰۰ متری زمین‌های کشاورزی زندگی می‌کردند، در مقایسه با گروه مرجع ساکن در فاصله بیش از ۲۰۰ متر، با احتمال بیشتری دارای سطوح بالاتر آنزیم‌های کبدی بودند.

بر اساس تحلیل آماری تعدیل‌شده این مطالعه، احتمال بالا بودن آنزیم AST در افراد ساکن در فاصله ۵۰ تا ۱۰۰ متری مزارع، حدود ۲.۰۶ برابر و احتمال بالا بودن آنزیم ALT حدود ۲.۴۴ برابر گروه مرجع بود.

همچنین سکونت در فاصله کمتر از ۵۰ متر از مزارع نیز با افزایش حدود ۲.۰۸ برابری احتمال بالا بودن آنزیم ALT همراه بود.

این در حالی است که پژوهشگران ارتباط معناداری میان فاصله محل سکونت از مزارع و افزایش دو آنزیم ALP و GGT مشاهده نکردند.

چرا زندگی در نزدیکی مزارع می‌تواند خطرساز باشد؟

پژوهشگران در توضیح این یافته‌ها اشاره کرده‌اند که سموم کشاورزی تنها افرادی را که مستقیماً با این مواد کار می‌کنند، تحت تأثیر قرار نمی‌دهند؛ بلکه ساکنان مناطق اطراف مزارع نیز ممکن است از طریق انتشار ذرات سم در هوا، انتقال به خاک و آلودگی منابع آب در معرض این مواد قرار گیرند.

به گفته محققان، این نوع مواجهه غیرمستقیم نیز می‌تواند در بلندمدت بر سلامت کبد تأثیر بگذارد.

پیشنهاد پژوهشگران برای کاهش مواجهه با سموم کشاورزی

در بخش نتیجه‌گیری این مطالعه، بر ضرورت اتخاذ تدابیر پیشگیرانه برای کاهش تماس جمعیت ساکن در مجاورت زمین‌های کشاورزی با سموم تأکید شده است.

ایجاد حریم‌های محافظتی و نوارهای گیاهی میان مزارع و مناطق مسکونی، نظارت مستمر بر باقی‌مانده سموم در خاک، آب و هوا، استفاده از ترکیبات ایمن‌تر و ارتقای آگاهی کشاورزان درباره شیوه صحیح مصرف سموم از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده در این پژوهش است.

این مطالعه همچنین بر اهمیت توجه به پیامدهای زیست‌محیطی مصرف سموم کشاورزی، حتی برای افرادی که فعالیت مستقیم کشاورزی ندارند، تأکید می‌کند.

درباره پژوهش

این مقاله با مشارکت محمود موسوی‌زاده، زهرا چرکازی، رضا علیزاده‌نوایی، اکبر هدایت‌زاده‌عمران، مطهره خردمند و امیرحسین حسامی تهیه شده و پژوهشگران وابسته به مراکز تحقیقاتی و آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران در انجام آن مشارکت داشته‌اند.

لازم به ذکر است این پژوهش از نوع مقطعی است و ارتباط مشاهده‌شده میان فاصله سکونت از مزارع و افزایش برخی آنزیم‌های کبدی را نشان می‌دهد؛ بنابراین به‌تنهایی اثبات‌کننده رابطه علت و معلولی نیست. همچنین جامعه مورد مطالعه صرفاً شامل مردان ۳۵ تا ۷۰ ساله بوده است.