بخش‌هایی از میوه‌ها و سبزیجات مانند پوست، دانه و ساقه که معمولاً هنگام آماده‌سازی غذا دور ریخته می‌شوند، می‌توانند منابع ارزشمندی از فیبر باشند. پژوهش جدید پژوهشگران کینگز کالج لندن نشان می‌دهد در بیشتر محصولات بررسی‌شده، قسمت‌های دورریخته‌شده به‌ازای وزن یکسان فیبر بیشتری نسبت به بخش‌های معمولاً مصرفی دارند؛ البته مصرف آن‌ها باید با رعایت نکات ایمنی همراه باشد.
به گزارش کیاپرس، به نقل از زومیت و با استناد به گزارش ساینس‌آلرت، فیبر یکی از اجزای ضروری رژیم غذایی سالم است که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش، کنترل قند خون و کاهش خطر بیماری‌های قلبی کمک می‌کند؛ با این حال، بسیاری از افراد کمتر از میزان توصیه‌شده فیبر دریافت می‌کنند.
پژوهشگران کینگز کالج لندن در مطالعه‌ای تازه، میزان فیبر موجود در بخش‌های مختلف ۱۲ نوع میوه و سبزی از جمله هندوانه، آناناس، کیوی، کدو حلوایی، فلفل دلمه‌ای، بروکلی و گل‌کلم را بررسی کردند.
در این پژوهش، پوست، دانه‌ها، ساقه‌ها و سایر قسمت‌هایی که معمولاً دور ریخته می‌شوند، با بخش‌های متداول مصرفی مقایسه شدند.
پوست و دانه برخی میوه‌ها چند برابر فیبر بیشتری دارند
نتایج نشان داد در ۱۰ مورد از ۱۲ محصول بررسی‌شده، قسمت‌های معمولاً دورریخته‌شده به‌ازای وزن یکسان فیبر بیشتری نسبت به بخش‌های مصرفی داشتند. بیشترین اختلاف مربوط به آناناس، هندوانه و کدو حلوایی بود.
بر اساس یافته‌های این پژوهش، پوست و بخش مرکزی آناناس در مجموع حدود ۴۵۳ درصد فیبر بیشتری نسبت به گوشت میوه داشتند. همچنین میزان فیبر پوست هندوانه حدود ۴۲۵ درصد بیشتر از بخش قرمز آن گزارش شد.
پوست، دانه‌ها و قسمت‌های داخلی کدو حلوایی باترنات نیز در مجموع حدود ۳۶۲ درصد فیبر بیشتری نسبت به گوشت آن داشتند.
البته این موضوع درباره همه میوه‌ها و سبزیجات صدق نمی‌کند. بروکلی و رازیانه از استثناهای این بررسی بودند و بخش‌هایی که معمولاً مصرف می‌شوند، فیبر بیشتری داشتند. برای نمونه، ساقه بروکلی حدود ۲۸ درصد فیبر کمتری نسبت به گلچه‌های آن داشت.
کدام قسمت‌های میوه و سبزیجات را می‌توان مصرف کرد؟
پژوهشگران تأکید می‌کنند که هدف این مطالعه، تشویق مردم به خوردن تمام پوست‌ها و دانه‌ها نیست؛ زیرا برخی از این قسمت‌ها ممکن است سفت، تلخ یا دشوار برای هضم باشند و بعضی نیز ترکیبات نامطلوب یا خطرناک داشته باشند.
با این حال، می‌توان با چند تغییر ساده در آماده‌سازی غذا، دریافت فیبر را افزایش داد:
- کیوی: پس از شست‌وشوی کامل می‌توان آن را همراه پوست مصرف کرد؛ هرچند بافت کرکی پوست ممکن است برای همه خوشایند نباشد.
- بروکلی: با جدا کردن لایه بیرونی و سفت ساقه، قسمت نرم‌تر آن را می‌توان در سوپ، خوراک سبزیجات و غذاهای تفت‌داده‌شده استفاده کرد.
- کدو حلوایی: دانه‌های آن پس از تمیزکردن و برشته‌کردن قابل‌مصرف هستند. پوست برخی انواع کدو نیز پس از پخت کامل نرم می‌شود.
- هندوانه: بخش سفید پوست هندوانه خوراکی است و پس از شست‌وشوی کامل می‌توان از آن در تهیه ترشی یا برخی غذاها استفاده کرد.
نکات ایمنی در مصرف پوست و ساقه میوه‌ها
برای استفاده ایمن‌تر از بخش‌های مختلف میوه‌ها و سبزیجات، رعایت چند نکته ضروری است:
- فقط قسمت‌هایی مصرف شوند که خوراکی بودن آن‌ها شناخته‌شده است.
- میوه‌ها و سبزیجات پیش از برش، حتی در صورتی که قرار است پوست آن‌ها جدا شود، به‌خوبی زیر آب روان شسته شوند.
- برای شست‌وشوی میوه و سبزیجات از صابون، مایع ظرف‌شویی و شوینده‌های خانگی استفاده نکنید.
- افراد دارای حساسیت غذایی یا مشکلات گوارشی، مصرف پوست و بخش‌های پرفیبر را با احتیاط افزایش دهند.
آیا برای دریافت فیبر بیشتر باید پوست همه میوه‌ها را بخوریم؟
پژوهشگران تأکید می‌کنند که هدف، استفاده بهتر از بخش‌های ایمن و خوراکی مواد غذایی است، نه مصرف اجباری قسمت‌هایی که معمولاً دور ریخته می‌شوند.
همچنین این پژوهش به‌طور مستقیم نشان نداده است که خوردن پوست این محصولات باعث بهبود شاخص‌های سلامت افراد می‌شود؛ زیرا تمرکز اصلی مطالعه بر اندازه‌گیری میزان فیبر بوده و بررسی اثرات بلندمدت این تغییرات غذایی به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.
حبوبات، غلات سبوس‌دار، مغزها، میوه‌های کامل و سبزیجات متنوع همچنان از منابع شناخته‌شده فیبر هستند و برای افزایش دریافت این ماده مغذی، ضرورتی به مصرف پوست تمام میوه‌ها وجود ندارد.
در نهایت، بهتر است پیش از دور ریختن پوست، دانه و ساقه مواد غذایی، درباره خوراکی و ایمن بودن آن‌ها اطلاعات کسب کنیم. گاهی یک تغییر ساده مانند استفاده از ساقه بروکلی یا مصرف کیوی با پوست می‌تواند به افزایش دریافت فیبر روزانه کمک کند.
