۴۲ دقیقه نور شدید در روز و ارتباط آن با کاهش خطر زوال عقل
کیاپرس :نتایج یک مطالعه آینده‌نگر روی ۸۷ هزار و ۵۷۷ نفر نشان می‌دهد افرادی که روزانه دست‌کم ۴۲ دقیقه در معرض نور شدید با شدت حداقل پنج هزار لوکس قرار می‌گیرند، در مقایسه با افراد دارای مواجهه کمتر، با خطر نسبی پایین‌تری برای ابتلا به زوال عقل روبه‌رو هستند؛ یافته‌ای که اهمیت نور روز و تنظیم ساعت زیستی بدن را در پژوهش‌های مرتبط با سلامت مغز برجسته می‌کند.
به گزارش کیاپرس، نور روز علاوه بر نقش شناخته‌شده خود در تنظیم خواب و بیداری، ممکن است با سلامت مغز و خطر ابتلا به زوال عقل نیز ارتباط داشته باشد.
در یک مطالعه جدید که در مجله علمی General Psychiatry منتشر شده، پژوهشگران با بررسی اطلاعات نزدیک به ۸۸ هزار نفر از شرکت‌کنندگان بانک زیستی بریتانیا (UK Biobank)، ارتباط میان میزان مواجهه با نور در ساعات روز و شب و خطر ابتلا به زوال عقل را بررسی کردند.
نتایج نشان داد افرادی که روزانه بیش از ۴۲ دقیقه در معرض نور با شدت حداقل پنج هزار لوکس قرار داشتند، در مقایسه با افرادی که مدت کمتری چنین نوری دریافت می‌کردند، حدود ۱۷ درصد خطر نسبی پایین‌تری برای ابتلا به زوال عقل داشتند.
چگونه میزان دریافت نور اندازه‌گیری شد؟
در این پژوهش ۸۷ هزار و ۵۷۷ فرد بدون زوال عقل شرکت داشتند. شرکت‌کنندگان به مدت هفت روز، دستگاه‌های اندازه‌گیری نور را روی مچ دست خود حمل کردند تا میزان مواجهه آن‌ها با روشنایی در ساعات مختلف شبانه‌روز ثبت شود.
سپس وضعیت سلامت آن‌ها به‌طور متوسط طی ۸٫۱ سال پیگیری شد. در این مدت، ۷۴۱ نفر به زوال عقل مبتلا شدند.
بررسی‌ها نشان داد مواجهه بیشتر با نور در طول روز، به‌ویژه نور شدید با شدت پنج هزار لوکس یا بیشتر، با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل ارتباط دارد.
همچنین دریافت نور روز با شدت متوسط بیش از هزار لوکس نیز با کاهش نسبی خطر بیماری همراه بود.
چرا نور روز ممکن است برای مغز اهمیت داشته باشد؟
یکی از توضیح‌های احتمالی، نقش نور در تنظیم ساعت زیستی بدن است.
نور ورودی به چشم، بر ساعت مرکزی مغز تأثیر می‌گذارد؛ سامانه‌ای که چرخه خواب و بیداری و بسیاری از فعالیت‌های بدن را با تغییرات شب و روز هماهنگ می‌کند.
اختلال در ریتم شبانه‌روزی می‌تواند خواب را مختل کند. از آنجا که مشکلات خواب و بی‌نظمی ساعت زیستی در بسیاری از افراد مبتلا به زوال عقل دیده می‌شود، پژوهشگران احتمال می‌دهند دریافت نور کافی در طول روز از طریق تنظیم بهتر این چرخه، در سلامت مغز نقش داشته باشد.
تأثیر نور در افراد شب‌زنده‌دار بیشتر بود
یکی از یافته‌های قابل توجه این پژوهش، مشاهده ارتباط قوی‌تر میان دریافت نور روز و کاهش خطر زوال عقل در برخی گروه‌ها بود.
این ارتباط در افراد دارای الگوی خواب و بیداری شبانه یا اصطلاحاً شب‌زنده‌دار، همچنین در افراد دارای نوعی استعداد ژنتیکی مرتبط با آلزایمر، قوی‌تر گزارش شد.
در برخی تحلیل‌های زیرگروهی، میزان ارتباط با کاهش خطر به حدود ۴۱ درصد رسید. با این حال، این عدد به همه افراد قابل تعمیم نیست و نباید آن را به‌عنوان میزان قطعی پیشگیری از بیماری در نظر گرفت.
نور روز و ساختار مغز؛ یافته‌ای دیگر از پژوهش
پژوهشگران همچنین ارتباط دریافت بیشتر نور روز را با تفاوت‌هایی در برخی ساختارهای مغزی، از جمله بخش‌هایی از لوب گیجگاهی میانی، مشاهده کردند.
این ناحیه در شکل‌گیری و بازیابی خاطرات نقش دارد و در بیماری آلزایمر نیز از بخش‌هایی است که می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.
با این حال، این یافته‌ها نیز به‌تنهایی نشان نمی‌دهند که افزایش نور دریافتی موجب جلوگیری از آسیب مغزی می‌شود.
آیا ۴۲ دقیقه نور روز از زوال عقل پیشگیری می‌کند؟
پاسخ علمی در حال حاضر قطعی نیست. این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است و نشان‌دهنده ارتباط آماری میان دریافت نور بیشتر در روز و خطر کمتر زوال عقل است؛ اما رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند.
عوامل دیگری مانند میزان فعالیت بدنی، وضعیت سلامت عمومی، کیفیت خواب و سبک زندگی نیز ممکن است در این ارتباط نقش داشته باشند.
همچنین عدد ۴۲ دقیقه یک آستانه آماری در این پژوهش است، نه مدت‌زمانی که اثربخشی آن به‌عنوان یک برنامه قطعی پیشگیری از زوال عقل در کارآزمایی بالینی ثابت شده باشد.
جمع‌بندی کیاپرس:
یافته‌های این پژوهش بار دیگر اهمیت سبک زندگی و عوامل محیطی را در سلامت مغز مطرح می‌کند. دریافت نور کافی در طول روز، فعالیت بدنی منظم، خواب مناسب و توجه به سلامت عمومی می‌توانند اجزای مهم یک سبک زندگی سالم باشند.
با این حال، هنوز نمی‌توان گفت قرارگرفتن روزانه ۴۲ دقیقه در معرض نور شدید به‌تنهایی از زوال عقل جلوگیری می‌کند. برای تبدیل این یافته به توصیه قطعی پزشکی، انجام مطالعات مداخله‌ای و بررسی‌های بیشتر ضروری است.
منبع: General Psychiatry، بانک زیستی بریتانیا (UK Biobank)
در پنجرهی چاپ، مقصد را «ذخیره بهصورت PDF» (Save as PDF) انتخاب کنید.