واکسن اختصاصی سرطان چگونه خطر بازگشت ملانوما را کاهش می‌دهد؟
کیاپرس ـ نتایج یک کارآزمایی بالینی نشان می‌دهد ترکیب واکسن شخصی‌سازی‌شده مبتنی بر فناوری mRNA با داروی ایمنی‌درمانی کیترودا، در مقایسه با مصرف کیترودا به‌تنهایی، خطر عود ملانوما یا مرگ ناشی از آن را ۴۲ درصد کاهش داده است. این روش درمانی با هدف شناسایی ویژگی‌های ژنتیکی تومور هر بیمار طراحی شده و می‌تواند گامی مهم در توسعه درمان‌های اختصاصی سرطان باشد.
به گزارش کیاپرس، پژوهشگران در حال بررسی روش‌های جدیدی برای تقویت توانایی سیستم ایمنی بدن در شناسایی و از بین بردن سلول‌های سرطانی هستند. یکی از این روش‌ها، استفاده از واکسن‌های شخصی‌سازی‌شده مبتنی بر فناوری RNA پیام‌رسان یا mRNA است که متناسب با ویژگی‌های تومور هر بیمار ساخته می‌شوند.
بر اساس گزارش منتشرشده از نتایج یک کارآزمایی بالینی، ترکیب واکسن اختصاصی سرطان با داروی کیترودا توانسته است خطر بازگشت بیماری یا مرگ ناشی از آن را در بیماران مبتلا به ملانومای پرخطر که تحت جراحی قرار گرفته‌اند، در مقایسه با درمان دارویی به‌تنهایی کاهش دهد.
این واکسن با همکاری شرکت‌های مدرنا و مرک توسعه یافته است و هدف آن، کاهش احتمال عود سرطان پس از جراحی است.
واکسن شخصی‌سازی‌شده چگونه عمل می‌کند؟
در این روش، ابتدا نمونه تومور بیمار بررسی می‌شود تا جهش‌ها و ویژگی‌های ژنتیکی خاص سلول‌های سرطانی شناسایی شوند. سپس بر اساس این اطلاعات، واکسنی اختصاصی طراحی می‌شود که به سیستم ایمنی آموزش می‌دهد برخی ویژگی‌های خاص تومور را تشخیص دهد.
هدف این است که سلول‌های ایمنی بتوانند سلول‌های سرطانی باقی‌مانده را بهتر شناسایی کرده و به آن‌ها حمله کنند.
این واکسن با داروی کیترودا، با نام علمی پمبرولیزوماب، ترکیب می‌شود. کیترودا از داروهای ایمنی‌درمانی است که با مهار مسیر PD-1، یکی از سازوکارهای مهار پاسخ ایمنی را هدف قرار می‌دهد و می‌تواند به تقویت واکنش سیستم ایمنی علیه تومور کمک کند.
نتایج کارآزمایی بالینی چه بود؟
در این مطالعه، بیش از ۱۱۰۰ بیمار مبتلا به ملانومای پرخطر در مراحل پیشرفته موضعی، پس از جراحی، بررسی شدند. شرکت‌کنندگان به دو گروه تقسیم شدند: یک گروه واکسن شخصی‌سازی‌شده را همراه با کیترودا دریافت کرد و گروه دیگر تنها با کیترودا درمان شد.
نتایج گزارش‌شده نشان داد ترکیب واکسن و کیترودا، خطر نسبی عود سرطان یا مرگ ناشی از آن را در مقایسه با کیترودا به‌تنهایی ۴۲ درصد کاهش داده است.
در تحلیل‌های بعدی نیز کاهش نسبی خطر بیشتری گزارش شد؛ بااین‌حال، تفسیر این نتایج به مدت پیگیری و شرایط تحلیل بستگی دارد و نباید آن را به معنای کاهش یکسان خطر برای همه بیماران دانست.
نکته مهم آن است که کاهش ۴۲ درصدی، به کاهش نسبی خطر اشاره دارد؛ بنابراین، به معنای آن نیست که احتمال بازگشت سرطان در همه بیماران دقیقاً ۴۲ واحد درصد کمتر شده است.
آیا این واکسن برای همه بیماران سرطانی قابل استفاده است؟
خیر. این روش برای گروه مشخصی از بیماران مبتلا به ملانومای پرخطر و در شرایط درمانی خاص بررسی شده است. واکسن نیز بر اساس ویژگی‌های تومور هر بیمار ساخته می‌شود؛ بنابراین، نمی‌توان نتایج آن را به تمام انواع سرطان یا همه مراحل بیماری تعمیم داد.
پژوهشگران امیدوارند این فناوری در آینده به توسعه درمان‌های اختصاصی برای سرطان‌های دیگر نیز کمک کند، اما اثربخشی هر واکسن باید در مطالعات بالینی جداگانه بررسی شود.
وضعیت تأیید و دسترسی به واکسن
واکسن شخصی‌سازی‌شده مورد بررسی با نام mRNA-4157 یا V940 شناخته می‌شود. وضعیت تأیید نهایی و دسترسی به آن ممکن است بر اساس کشور و زمان متفاوت باشد؛ ازاین‌رو، پیش از انتشار خبر درباره عرضه عمومی آن، باید آخرین وضعیت رسمی نهادهای نظارتی بررسی شود.
جمع‌بندی
نتایج کارآزمایی واکسن شخصی‌سازی‌شده mRNA در کنار کیترودا، چشم‌انداز تازه‌ای برای کاهش خطر عود ملانوما پس از جراحی ایجاد کرده است. بااین‌حال، این روش هنوز به معنای درمان قطعی سرطان نیست و کاربرد آن به شرایط بالینی مشخص وابسته است.
پیشرفت در این حوزه نشان می‌دهد که درمان سرطان به‌تدریج به سمت روش‌هایی حرکت می‌کند که ویژگی‌های مولکولی تومور هر بیمار را هدف قرار می‌دهند؛ رویکردی که می‌تواند در آینده نقش مهمی در پزشکی شخصی‌سازی‌شده داشته باشد.
در پنجرهی چاپ، مقصد را «ذخیره بهصورت PDF» (Save as PDF) انتخاب کنید.