رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی: کاهش سهم سلامت از تولید ناخالص داخلی، زیست‌بوم ارائه خدمات سلامت را با بحران جدی مواجه می‌کند

کیاپرس/دکتر محمد رئیس‌زاده با تأکید بر ضرورت نگاه فراتر از ابعاد تخصصی رشته‌های پزشکی، گفت: کاهش سهم سلامت از تولید ناخالص داخلی، تأخیر در پرداخت مطالبات، تعرفه‌های غیرواقعی، توزیع نامتوازن نیروی انسانی و بی‌توجهی به شأن جامعه پزشکی، از مهم‌ترین چالش‌هایی است که در صورت بی‌توجهی، نظام ارائه خدمات سلامت کشور را با مشکلات جدی مواجه خواهد کرد.

به گزارش کیاپرس، دکتر محمد رئیس‌زاده، رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران، در سخنانی در جمع متخصصان طب فیزیکی و توان‌بخشی، با اشاره به جایگاه این رشته در نظام سلامت کشور اظهار کرد: طب فیزیکی و توان‌بخشی صرفاً یک رشته تخصصی نیست، بلکه یکی از ارکان مهم نظام سلامت برای حفظ سلامت، کیفیت زندگی و کرامت انسانی است.

وی با اشاره به تعریف سازمان جهانی بهداشت (WHO) از سلامت افزود: بر اساس این تعریف، سلامت صرفاً به معنای نبود بیماری نیست، بلکه برخورداری از وضعیت مطلوب جسمی، روانی و اجتماعی را شامل می‌شود. بنابراین ممکن است یک متخصص در حوزه درمان بیماری عملکرد بسیار موفقی داشته باشد، اما اگر نتیجه اقدامات او به ارتقای کیفیت زندگی و توانمندی اجتماعی فرد منجر نشود، رسالت کامل نظام سلامت محقق نشده است.

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی با تأکید بر مسئولیت اجتماعی انجمن‌های علمی و متخصصان این حوزه تصریح کرد: انجمن‌های علمی و بزرگان رشته طب فیزیکی و توان‌بخشی، علاوه بر به‌روز نگه داشتن دانش تخصصی، باید به رسالت اجتماعی این رشته نیز توجه جدی داشته باشند. امروز در دنیا موضوع فرسودگی شغلی و نقش محیط کار در سلامت افراد اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. در گذشته بیشتر بر ایجاد محیط کار سالم تأکید می‌شد، اما اکنون نگاه‌ها به سمت «کار سلامت‌آفرین» (Health-enhancing Work) تغییر کرده است؛ به این معنا که خود شغل و فعالیت حرفه‌ای نیز باید به حفظ و ارتقای سلامت افراد کمک کند.

وی در ادامه با اشاره به چالش‌های کلان نظام سلامت کشور گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که متأسفانه برخی بخش‌های حاکمیت تمایل کافی برای پذیرش و حل آن ندارند، کاهش حدود ۵۰ درصدی سهم سلامت از تولید ناخالص داخلی است؛ موضوعی که با جهت‌گیری قوانین بالادستی کشور در زمینه سهم سلامت از بودجه عمومی و تولید ناخالص داخلی همخوانی ندارد.

رئیس‌زاده با بیان اینکه سهم سلامت در کشور باید متناسب با جایگاه آن در اقتصاد و میانگین کشورهای منطقه باشد، افزود: در حالی که سهم مورد انتظار برای سلامت حدود ۸ درصد مطرح است، این میزان در کشور اکنون به کمتر از ۴.۵ درصد رسیده است و این کاهش، آثار خود را در بخش‌های مختلف نظام سلامت نشان می‌دهد.

سلامت مردم به اندازه مطالبات گندم‌کاران اهمیت دارد

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی با انتقاد از تأخیر در پرداخت مطالبات حوزه سلامت اظهار کرد: گاهی مسئولان سازمان هدفمندی یارانه‌ها با افتخار اعلام می‌کنند که تمام مطالبات گندم‌کاران پرداخت شده است؛ این اقدام ارزشمند و ضروری است، اما چرا یک‌بار اعلام نمی‌شود که مطالبات حوزه سلامت نیز به‌طور کامل پرداخت شده است؟ آیا سلامت مردم به اندازه مطالبات گندم‌کاران اهمیت ندارد؟ قطعاً سلامت مردم از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و انتظار داریم مسئولان در اعلام پرداخت مطالبات حوزه سلامت نیز همین حساسیت و اهتمام را داشته باشند.

وی ادامه داد: تأخیرهای طولانی در پرداخت مطالبات مراکز درمانی، بیمارستان‌ها و فعالان حوزه سلامت، در کنار کسورات و مشکلات مالی، موجب فرسودگی مراکز و بروز نابسامانی در ارائه خدمات می‌شود. از یک سو سهم سلامت کاهش پیدا کرده و از سوی دیگر پرداخت‌ها با تأخیر و کسورات همراه است؛ مجموعه این عوامل فشار مضاعفی بر نظام سلامت وارد می‌کند.

تعرفه‌های دستوری و غیرواقعی، تهدیدی برای استمرار خدمات پزشکی

رئیس‌زاده یکی دیگر از مشکلات اساسی جامعه پزشکی را قیمت‌گذاری دستوری خدمات سلامت دانست و گفت: تعرفه‌های پزشکی در شرایطی تعیین می‌شوند که امکان اصلاح و افزایش آن‌ها معمولاً تنها یک‌بار در سال وجود دارد. در حالی که هزینه‌های واقعی ارائه خدمات به‌صورت مستمر افزایش می‌یابد، تعرفه‌ها با فاصله قابل توجهی از قیمت تمام‌شده تعیین می‌شوند و حتی همان تعرفه مصوب نیز ممکن است با چندین ماه تأخیر پرداخت شود.

وی با اشاره به دشواری مسیر آموزش و تربیت پزشکان متخصص تصریح کرد: یک متخصص پزشکی پس از ۱۲ سال تحصیل و آموزش تخصصی به مرحله ارائه خدمت می‌رسد. چرا باید ارزش اقتصادی خدمات چنین نیروی متخصصی با قیمت‌گذاری دستوری و غیرواقعی تعیین شود؟ در هیچ حوزه دیگری از اقتصاد، خدمات تخصصی و وابسته به نیروی انسانی را با چنین محدودیت‌هایی مواجه نمی‌کنیم، اما در حوزه سلامت که اهمیت آن با سایر بخش‌ها قابل مقایسه نیست، شاهد چنین شرایطی هستیم.