آلودگی ترافیک فقط به دود خودروها محدود نمی‌شود

کیاپرس/بررسی ذرات معلق در تونل نیایش تهران نشان می‌دهد که آلودگی ناشی از ترافیک فقط به دود اگزوز خودروها محدود نمی‌شود. ساییده‌ شدن لاستیک و لنت ترمز، فرسایش سطح جاده و بلندشدن دوباره گردوغبار از کف خیابان نیز در انتشار ذرات آلاینده سهم دارند؛ سهمی که بسته به اندازه ذرات می‌تواند بسیار مهم باشد.

به گزارش کیاپرس ، این پژوهش با عنوان «مشخصه‌یابی ذرات معلق مرتبط با ترافیک در یک تونل شهری: تفکیک سهم منابع اگزوزی و غیراگزوزی در توزیع تعداد و اندازه ذرات» در ژورنال Environmental Pollution منتشر شده است.

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه‌های صنعتی شریف و امیرکبیر با نمونه‌برداری در تونل نیایش تهران تلاش کردند منابع مختلف ذرات معلق را شناسایی کنند و سهم هرکدام را برآورد کنند.

در بسیاری از برنامه‌های کنترل آلودگی هوا، تمرکز اصلی بر کاهش دود خروجی خودروها بوده اما حتی اگر فناوری موتور و فیلترهای اگزوز انتشار ذرات را کاهش دهند، منابع غیراگزوزی همچنان می‌توانند آلودگی قابل‌ توجهی ایجاد کنند.

غلظت ذرات در ماه‌های سرد بیشتر بود

اندازه‌گیری‌ها نشان دادند که غلظت PM2.5 و PM10 در ماه‌های سرد، بالاتر بود. بررسی شیمیایی نیز افزایش برخی عناصر مرتبط با منابع ترافیکی را نشان داد؛ از جمله آلومینیوم، آهن، کلسیم، روی، بور و باریم.

وجود این عناصر می‌تواند به شناسایی منابعی مانند سایش قطعات خودرو و گردوغبار جاده کمک کند، اما یک عنصر به‌تنهایی معمولاً نشانه قطعی یک منبع مشخص نیست؛ زیرا ترکیب ذرات می‌تواند از چند منبع مختلف تأثیر بگیرد.

نکته مهم این است که غلظت آلاینده‌ها و «ضریب انتشار» یک مفهوم واحد نیستند. غلظت نشان می‌دهد چه مقدار ذره در حجم مشخصی از هوا وجود دارد، اما ضریب انتشار میزان آلایندگی را نسبت به فعالیت ترافیکی یا شاخصی از میزان عبور خودروها بیان می‌کند. در این مطالعه، ضرایب انتشار برآوردشده در روزهای گرم بیشتر از روزهای سرد بود.

پیام پژوهش برای مدیریت آلودگی هوا چیست؟

یافته‌ها نشان می‌دهند که سیاست‌ های کاهش آلودگی ترافیکی نباید فقط بر موتور و اگزوز خودرو متمرکز بمانند. کنترل گردوغبار جاده، نگهداری مناسب سطح مسیر، کاهش سایش ترمز و لاستیک و مدیریت جریان ترافیک نیز می‌توانند در کاهش ذرات معلق نقش داشته باشند.

با این حال، این مطالعه در یک تونل و در شرایط زمانی و مکانی مشخص انجام شده است. تونل‌ها به دلیل محصوربودن و ویژگی‌های تهویه، محیطی متفاوت از خیابان‌های باز دارند؛ ازاین‌رو، میزان سهم منابع به‌دست‌ آمده را نمی‌توان بدون بررسی‌های بیشتر به همه مناطق تهران یا شهرهای دیگر تعمیم داد.

در مجموع، پیام اصلی پژوهش روشن است: برای کاهش مؤثر آلودگی ذره‌ای ناشی از ترافیک، باید هم دود اگزوز و هم ذرات حاصل از سایش قطعات خودرو و بازپخش گردوغبار را در نظر گرفت.