کیاپرس/مسئول واحد سلامت روان بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت سلامت روان در دوران سالمندی گفت: پیشگیری از آسیب به خود در سالمندان تنها به شناسایی بحران‌های مقطعی محدود نمی‌شود و تقویت احساس تعلق، ارزشمندی، ارتباطات اجتماعی و معنا در زندگی باید از محورهای اصلی حمایت از سلامت روان این گروه سنی باشد.

به گزارش کیاپرس از وبدا، عطیه حامدی، روانشناس بالینی، با بیان اینکه سالمندی به‌خودی‌خود به معنای افسردگی یا ناامیدی نیست، اظهار کرد: مجموعه‌ای از عوامل آسیب‌زا از جمله تنهایی و انزوای اجتماعی، تجربه سوگ و فقدان، بیماری‌های مزمن و دردهای طولانی‌مدت، کاهش استقلال فردی، فشارهای مالی و به‌ویژه احساس سربار بودن، می‌تواند سالمندان را در معرض افکار مرتبط با آسیب به خود قرار دهد.

احساس بی‌معنایی و بی‌تعلقی؛ از عوامل آسیب‌پذیری سالمندان

وی با اشاره به اهمیت عوامل روان‌شناختی در سلامت روان سالمندان افزود: یکی از عوامل مهم مرتبط با افکار آسیب به خود در این گروه سنی، احساس بی‌معنایی و بی‌تعلقی است؛ ازاین‌رو، راهبردهای پیشگیرانه نباید تنها به شناسایی فرد در لحظه بحران محدود شود.

مسئول واحد سلامت روان بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد ادامه داد: تقویت احساس تعلق، کمک به هدف‌گذاری در زندگی و حفظ ارتباطات اجتماعی هدفمند، اقداماتی است که می‌تواند پیش از شکل‌گیری بحران، نقش مهمی در حمایت از سلامت روان سالمندان داشته باشد.

تغییرات رفتاری را به حساب سالمندی نگذارید

حامدی نسبت به بی‌توجهی به تغییرات رفتاری و عاطفی سالمندان هشدار داد و تصریح کرد: تغییر ناگهانی در خلق‌وخو، کناره‌گیری از روابط اجتماعی، بیان مکرر ناامیدی، صحبت درباره مرگ یا احساس سربار بودن، نباید صرفاً به افزایش سن نسبت داده شود.

وی افزود: این تغییرات می‌تواند نشانه نیاز فرد به کمک و حمایت باشد و خانواده‌ها باید با دقت و حساسیت بیشتری نسبت به آنها واکنش نشان دهند.

این روانشناس بالینی، شنیدن فعالانه، همدلانه و بدون قضاوت را نخستین گام برای ایجاد فرصت گفت‌وگو و دریافت کمک تخصصی دانست.

گفت‌وگوی مستقیم؛ راهی برای شناخت خطر

حامدی با اشاره به اهمیت گفت‌وگوی صریح با سالمند در شرایط مشکوک به خطر آسیب به خود اظهار کرد: خانواده‌ها نباید از پرسیدن مستقیم درباره افکار مرتبط با مرگ یا آسیب به خود هراس داشته باشند؛ پرسش آرام و مستقیم می‌تواند زمینه بیان مشکلات و دریافت کمک را فراهم کند.

وی گفت: در چنین شرایطی می‌توان به‌صورت مستقیم و آرام درباره افکار مرتبط با مرگ یا نخواستن ادامه زندگی از سالمند سؤال کرد و در صورت پاسخ مثبت، ارزیابی دقیق‌تری درباره شدت افکار، وجود برنامه، دسترسی به وسایل یا داروهای خطرناک و سابقه رفتارهای مشابه انجام داد.

حامدی تأکید کرد: در صورت وجود نشانه‌های جدی خطر، سالمند نباید تنها گذاشته شود و لازم است در کوتاه‌ترین زمان از متخصصان سلامت روان کمک تخصصی دریافت شود.

کیاپرس: توجه به تغییرات رفتاری و عاطفی سالمندان، شنیدن بدون قضاوت و حفظ ارتباطات اجتماعی می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از تشدید مشکلات سلامت روان این گروه سنی داشته باشد.