چشم؛ دریچه‌ای برای شناسایی بیماری‌های عمومی بدن
کیاپرس/دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ارتباط بیماری‌های مزمن مانند دیابت، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی‌عروقی با سلامت چشم گفت: درمان مؤثر بیماری‌های چشمی بدون شناسایی و کنترل عوامل زمینه‌ای و خطرات سیستمیک، ممکن است به تداوم عوارض و کاهش اثربخشی درمان منجر شود.
به گزارش کیاپرس، دکتر محمدرضا انصاری، جراح و متخصص چشم و فلوشیپ ویتره و رتین اظهار کرد: یکی از چالش‌های مهم در درمان بیماری‌های چشمی، تمرکز صرف بر ضایعات چشم و غفلت از بیماری‌های زمینه‌ای است؛ درحالی که بسیاری از بیماران، علاوه بر مشکل چشمی، به اختلالات متابولیک و عروقی نیز مبتلا هستند که باید به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرند.
وی افزود: در بیماری‌هایی مانند رتینوپاتی دیابتی، اگر قند خون به‌درستی کنترل نشود، ممکن است با وجود تزریق‌های داخل چشمی و لیزردرمانی، خونریزی‌ها و عوارض شبکیه تکرار شوند. بنابراین، درمان های چشمی باید در کنار کنترل بیماری زمینه‌ای و با همکاری مستمر پزشک و بیمار دنبال شوند.
چشم؛ دریچه‌ای برای شناسایی بیماری‌های عمومی بدن
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه چشم می‌تواند به شناسایی برخی بیماری‌های سیستمیک کمک کند، تصریح کرد: چشم از معدود اندام‌هایی است که امکان مشاهده مستقیم عروق خونی و عصب را فراهم می‌کند؛ ازاین‌رو، برخی تغییرات ناشی از بیماری‌های عمومی، از جمله دیابت و فشار خون بالا، ممکن است در معاینات چشم‌پزشکی شناسایی شوند؛ حتی گاهی پیش از آنکه بیمار از ابتلای خود به بیماری زمینه‌ای آگاه باشد.
انصاری با اشاره به هم‌زمانی چند بیماری مزمن در بسیاری از بیماران ادامه داد: چاقی، اختلالات چربی خون، دیابت، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی‌عروقی اغلب به‌صورت مجموعه‌ای از عوامل خطر در یک فرد دیده می‌شوند. به همین دلیل، چشم‌پزشک باید علاوه بر بررسی وضعیت بینایی، سابقه بیماری‌ها، داروهای مصرفی و شرایط عمومی بیمار را نیز مدنظر قرار دهد.
غربالگری منظم؛ ضرورتی برای پیشگیری از پیشرفت آسیب شبکیه در بیماران دیابتی
وی با تأکید بر ضرورت غربالگری منظم رتینوپاتی دیابتی گفت: زمان‌بندی بررسی شبکیه باید بر اساس نوع دیابت و زمان تشخیص آن تعیین شود. در بیماران مبتلا به دیابت نوع یک، غربالگری معمولاً پنج سال پس از شروع بیماری توصیه می‌شود؛ درحالی‌که در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو، معاینه چشم باید هنگام تشخیص دیابت انجام شود، زیرا ممکن است آسیب‌های شبکیه پیش از شناسایی بیماری آغاز شده باشند.
این متخصص چشم‌پزشکی با اشاره به اهمیت پیگیری منظم بیماران دیابتی اظهار کرد: نداشتن علائم چشمی به معنای نبود آسیب شبکیه نیست و غربالگری باید حتی در بیمارانی که کاهش دید یا شکایت مشخصی ندارند، جدّی گرفته شود. تشخیص به‌موقع می‌تواند امکان مداخله درمانی مناسب را پیش از پیشرفت عوارض فراهم کند.
انصاری همچنین درباره دیابت و بارداری خاطرنشان کرد: بارداری می‌تواند بر روند رتینوپاتی دیابتی تأثیر بگذارد؛ بنابراین، زنان مبتلا به دیابت که قصد بارداری دارند، باید پیش از بارداری از نظر وضعیت شبکیه ارزیابی شوند و کنترل بیماری و معاینات منظم چشم‌پزشکی را در طول این دوره ادامه دهند.