هشدار خاموش مونوکسیدکربن در خانه‌ها

کیاپرس/استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی مشهد با هشدار نسبت به افزایش خطر مسمومیت با مونوکسیدکربن در فصل سرما، بر ضرورت سرویس به‌موقع وسایل گرمایشی، نصب استاندارد دودکش‌ها و توجه به علائم اولیه مسمومیت تأکید کرد.

به گزارش کیاپرس از وبدا، با آغاز فصل سرما و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی، خطر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن بار دیگر به یکی از دغدغه‌های مهم سلامت خانواده‌ها تبدیل می‌شود؛ گازی بی‌رنگ، بی‌بو و بی‌طعم که در اثر احتراق ناقص وسایل شعله‌دار تولید می‌شود و حتی مواجهه با غلظت‌های پایین آن نیز می‌تواند پیامدهای خطرناکی به همراه داشته باشد.

دکتر ناصر وحدتی، متخصص سم‌شناسی و استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تشریح ابعاد مختلف مسمومیت با مونوکسیدکربن، نسبت به بی‌توجهی به علائم اولیه و استفاده غیراستاندارد از وسایل گرمایشی هشدار داد و بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی در این زمینه تأکید کرد.

علائم مسمومیت؛ از سردرد و سرگیجه تا کما

دکتر وحدتی با بیان اینکه مونوکسیدکربن گازی بسیار سمی است، گفت: این گاز معمولاً در اثر احتراق ناقص وسایل شعله‌دار مانند اجاق گاز، منقل، بخاری و آبگرمکن، به‌ویژه در محیط‌های بسته، تولید می‌شود.

وی احساس خفگی، ضعف، سستی، بی‌حالی، شلی عضلات، سرگیجه و سردرد شدید را از نشانه‌های اولیه مواجهه با این گاز برشمرد و افزود: یکی از نکات نگران‌ کننده، شباهت علائم مسمومیت با مونوکسیدکربن به نشانه‌های سرماخوردگی است؛ به‌گونه‌ای که گاهی تا ۳۰ درصد موارد در ویزیت‌های اولیه با سرماخوردگی اشتباه گرفته می‌شوند.

این استاد دانشگاه با اشاره به پیامدهای موارد شدید مسمومیت اظهار کرد: در شرایط حاد، بیمار ممکن است به کما برود و حتی پس از نجات نیز با عوارض مزمنی مانند نشانه‌های شبه‌پارکینسون مواجه شود.

دودکش استاندارد و سرویس وسایل گرمایشی؛ خط مقدم پیشگیری

دکتر وحدتی با تأکید بر اینکه بخش مهمی از حوادث ناشی از مونوکسیدکربن با رعایت نکات ایمنی قابل پیشگیری است، از شهروندان خواست از به‌کارگیری وسایل گازسوز بدون دودکش یا دارای دودکش ناقص در فضاهای بسته، از جمله آپارتمان‌های کوچک و اتاق خواب، خودداری کنند.

وی نصب استاندارد دودکش‌ها و استفاده از دودکش مستقل مجهز به کلاهک H را ضروری دانست و افزود: در آغاز فصل سرما باید از باز بودن مسیر خروج دود اطمینان حاصل شود؛ زیرا ممکن است وزش باد و طوفان موجب انسداد یا اختلال در عملکرد دودکش شود.

این متخصص سم‌شناسی همچنین نسبت به استفاده از لوله‌های آکاردئونی و فنری و قرار دادن انتهای لوله دودکش درون سطل آب هشدار داد و گفت: استفاده از شیلنگ‌های استاندارد با طول مجاز حداکثر یک‌ونیم متر و بررسی محل اتصال آن با کف صابون از دیگر نکاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

به گفته وی، در آپارتمان‌ها، نصب پکیج در فضای باز مانند تراس، در صورت رعایت الزامات فنی و ایمنی، وضعیت مطلوب‌تری برای استفاده از این تجهیزات فراهم می‌کند.

در مواجهه با مسمومیت، انتقال به هوای آزاد و تماس با اورژانس را جدی بگیرید

دکتر وحدتی درباره اقدامات اولیه در مواجهه با فرد مشکوک به مسمومیت با مونوکسیدکربن اظهار کرد: حفظ خونسردی و انتقال سریع مصدوم به هوای آزاد، از طریق باز کردن درها و پنجره‌ها، نخستین اقدام ضروری است. همچنین باید از تجمع افراد در اطراف مصدوم جلوگیری شود.

وی اکسیژن‌درمانی را پایه اصلی درمان و دفع سم دانست و افزود: در صورت بروز مسمومیت، باید مصدوم در اسرع وقت به مرکز درمانی مجهز منتقل شود و برای دریافت کمک فوری با اورژانس ۱۱۵ یا آتش‌نشانی ۱۲۵ تماس گرفته شود.

این استاد دانشگاه تأکید کرد: شهروندان نباید به‌صورت خودسرانه برای مصدوم دارو تجویز کنند؛ زیرا درمان دارویی تنها در صورت بروز عوارض تخصصی، مانند ادم ریه یا اختلال ریتم قلب، و با تشخیص و دستور کادر درمان انجام می‌شود.