نوبت‌دهی اینترنتی در مازندران؛ دسترسی واقعی بیماران چگونه است؟
بررسی نوبت‌دهی اینترنتی مازندران، زمان انتظار بیماران، ظرفیت درمانگاه‌ها و دسترسی مردم به پزشکان متخصص در مراکز درمانی دولتی.
با توسعه نوبت‌دهی اینترنتی در مراکز درمانی دولتی، انتظار می‌رود بیماران بتوانند بدون مراجعه‌های مکرر و اتلاف وقت، نوبت پزشک موردنیاز خود را دریافت کنند؛ اما ارزیابی موفقیت این طرح تنها با راه‌اندازی سامانه امکان‌پذیر نیست. میزان نوبت‌های در دسترس، زمان انتظار، پایداری سامانه و امکان استفاده سالمندان و ساکنان مناطق روستایی از خدمات آنلاین، از جمله شاخص‌هایی است که باید در مازندران بررسی شود.
به گزارش کیاپرس، نوبت‌دهی اینترنتی یکی از ابزارهای مهم برای ساماندهی مراجعات بیماران، کاهش ازدحام در مراکز درمانی و تسهیل دسترسی مردم به خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی است؛ با این حال، اثربخشی این روش به نحوه اجرا، ظرفیت واقعی پذیرش و پاسخ‌گویی مراکز درمانی بستگی دارد.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از آغاز رسمی سامانه یکپارچه نوبت‌دهی الکترونیک خدمات سرپایی مراکز درمانی دولتی در اول دی‌ماه ۱۴۰۴ خبر داده بود. هدف اعلام‌شده این طرح، ساماندهی فرایند نوبت‌دهی و تسهیل دسترسی مردم به خدمات تخصصی و فوق‌تخصصی است.
در مازندران نیز سامانه نوبت‌دهی دانشگاه علوم پزشکی این استان در نشانی nobat.mazums.ac.ir معرفی شده است. درگاه ملی نوبت‌دهی مراکز درمانی دولتی نیز از طریق نشانی nobat.behdasht.gov.ir در دسترس معرفی شده است.
از ثبت اینترنتی نوبت تا دسترسی واقعی به پزشک
پرسش اصلی این است که بیماران در عمل تا چه اندازه می‌توانند از این سامانه‌ها برای دریافت خدمات موردنیاز خود استفاده کنند؟
برای پاسخ به این پرسش، لازم است مشخص شود چه تعداد از پزشکان و درمانگاه‌های تخصصی استان در سامانه فعال هستند، نوبت‌های قابل دریافت با چه فاصله زمانی ارائه می‌شوند و بیماران برای تخصص‌های پرمراجعه با چه میزان انتظار مواجه‌اند.
همچنین باید وضعیت خطاهای احتمالی هنگام ثبت نوبت، لغو یا جابه‌جایی نوبت‌ها، نحوه اطلاع‌رسانی به بیماران و امکان پیگیری مشکلات احتمالی بررسی شود.
تکمیل ظرفیت یک درمانگاه در سامانه لزوماً به معنای وجود نقص فنی نیست؛ ممکن است ظرفیت پذیرش محدود باشد. با این حال، اگر بیماران به‌طور مستمر با نبود نوبت، خطاهای سامانه یا نبود مسیر جایگزین مواجه شوند، ضرورت بررسی فرایند نوبت‌دهی و ظرفیت خدمات جدی‌تر می‌شود.
سالمندان و ساکنان مناطق روستایی چه سهمی از خدمات آنلاین دارند؟
یکی دیگر از ابعاد مهم این موضوع، عدالت در دسترسی است. همه بیماران به اینترنت پایدار، تلفن هوشمند یا مهارت کافی برای استفاده از سامانه‌های اینترنتی دسترسی ندارند.
سالمندان، افراد دارای معلولیت و ساکنان مناطق روستایی و دورافتاده ممکن است برای ثبت نوبت به کمک دیگران نیاز داشته باشند. بنابراین، ارزیابی نوبت‌دهی اینترنتی باید مشخص کند آیا برای این گروه‌ها مسیر جایگزین مناسبی مانند راهنمایی تلفنی یا پذیرش حضوری پیش‌بینی شده است یا خیر.
هدف از الکترونیکی شدن خدمات درمانی باید تسهیل دسترسی مردم باشد، نه انتقال دشواری‌های نوبت‌گیری از صف حضوری به صف مجازی.
پرسش‌های کیاپرس از دانشگاه علوم پزشکی مازندران
کیاپرس برای بررسی دقیق وضعیت نوبت‌دهی اینترنتی در استان، پاسخ به پرسش‌های زیر را از دانشگاه علوم پزشکی مازندران و معاونت درمان این دانشگاه ضروری می‌داند:
۱. در حال حاضر چه تعداد از بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و تخصص‌های تحت پوشش دانشگاه به سامانه نوبت‌دهی اینترنتی متصل هستند؟
۲. میانگین زمان انتظار بیماران برای دریافت نوبت تخصصی و فوق‌تخصصی در مراکز اصلی استان چقدر است؟
۳. چه تعداد نوبت در هر ماه از طریق سامانه عرضه می‌شود و چه سهمی از ظرفیت پذیرش سرپایی را تشکیل می‌دهد؟
۴. برای تخصص‌هایی که با تقاضای بالا یا کمبود نوبت مواجه‌اند، چه برنامه‌ای برای افزایش ظرفیت و کاهش زمان انتظار وجود دارد؟
۵. بیماران در صورت تکمیل ظرفیت، اختلال سامانه یا موفق نشدن در ثبت نوبت از چه مسیر جایگزینی می‌توانند استفاده کنند؟
۶. برای سالمندان، افراد فاقد دسترسی مناسب به اینترنت و ساکنان مناطق روستایی چه تسهیلاتی پیش‌بینی شده است؟
۷. آیا آمار مشخصی از شکایت‌های ثبت‌شده درباره نوبت‌دهی اینترنتی، خطاهای سامانه و زمان رسیدگی به این شکایت‌ها وجود دارد؟
شفافیت آماری؛ راه سنجش موفقیت طرح
انتشار آمار منظم درباره تعداد نوبت‌های عرضه‌شده، زمان انتظار، تخصص‌های دارای کمبود ظرفیت، میزان موفقیت ثبت نوبت و شکایت‌های رسیدگی‌شده می‌تواند امکان ارزیابی عمومی عملکرد سامانه را فراهم کند.
کیاپرس با تأکید بر اهمیت توسعه خدمات الکترونیک در نظام سلامت، پیگیری می‌کند که این خدمات تا چه اندازه به کاهش مشکلات بیماران و بهبود دسترسی عادلانه به پزشک منجر شده‌اند.
پاسخ دانشگاه علوم پزشکی مازندران و تجربه‌های مستند بیماران می‌تواند مبنای تکمیل این گزارش و ارائه تصویری دقیق‌تر از وضعیت نوبت‌دهی اینترنتی در استان باشد.