سالمندان نباید به دلیل نگرانی از عوارض احتمالی، داروهای خود را خودسرانه قطع کنند
کیاپرس/متخصص داروسازی بالینی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به نقش برخی داروها در افزایش خطر سرگیجه، اختلال تعادل و زمین خوردن سالمندان، بر ضرورت مصرف منظم داروهای این گروه سنی برای پیشگیری از عوارض قابل اجتناب تأکید کرد.
به گزارش کیاپرس از وبدا، دکتر دنا فیروزآبادی متخصص داروسازی بالینی با بیان اینکه زمین‌خوردن از مشکلات مهم دوران سالمندی است، اظهار کرد: این اتفاق ممکن است پیامدهایی مانند شکستگی، آسیب‌های جسمی، کاهش تحرک و از دست رفتن استقلال فرد را به دنبال داشته باشد.
وی افزود: با افزایش سن، تغییراتی در عملکرد کلیه و کبد، ترکیب بدن و حساسیت به برخی داروها ایجاد می‌شود که می‌تواند بر نحوه جذب، توزیع و دفع داروها و شدت یا مدت اثر آنها تأثیر بگذارد؛ ازاین‌رو، انتخاب دارو و تعیین دوز مناسب در سالمندان اهمیت ویژه‌ای دارد.
دکتر فیروزآبادی ادامه داد: گروهی از داروها نیز با اثرگذاری بر سیستم عصبی مرکزی ممکن است باعث خواب‌آلودگی، کاهش هوشیاری، کند شدن واکنش‌ها یا اختلال در هماهنگی حرکتی شوند. برخی داروهای آرام‌بخش و خواب‌آور، داروهای مورد استفاده در درمان اختلالات روان‌پزشکی و بعضی داروهای ضددرد از جمله داروهایی هستند که بررسی عوارض احتمالی آنها در سالمندان اهمیت دارد.
وی افزود: این عوارض ممکن است در شب یا هنگام برخاستن از خواب، خطر زمین‌خوردن را افزایش دهند؛ بنابراین، توجه به زمان بروز علائم و ارتباط احتمالی آنها با شروع مصرف یک داروی جدید یا تغییر دوز دارو ضروری است.
وی به اثرات آنتی‌کولینرژیک برخی داروها اشاره کرد و افزود: این داروها در بعضی افراد می‌توانند موجب تاری دید، گیجی یا اختلال شناختی شوند و در صورت همراهی با سایر عوامل خطر، بر تعادل و ایمنی فرد تأثیر بگذارند. البته بروز چنین عوارضی به تنهایی به معنای نامناسب بودن دارو نیست و تصمیم‌گیری درباره ادامه درمان باید با توجه به شرایط بیمار، ضرورت مصرف، دوز دارو و سایر داروهای همزمان انجام شود.
دکتر فیروزآبادی با تأکید بر اهمیت بررسی مصرف همزمان داروها در سالمندان، اظهار کرد: بسیاری از افراد در این گروه سنی به دلیل ابتلا به چند بیماری، داروهای متعددی مصرف می‌کنند و افزایش تعداد داروها می‌تواند احتمال تداخلات دارویی و بروز عوارضی مانند افت فشار خون، خواب‌آلودگی، گیجی و اختلال تعادل را افزایش دهد.
وی خاطرنشان کرد: بازبینی دوره‌ای فهرست داروهای مصرفی به پزشک و داروساز کمک می‌کند ضرورت ادامه مصرف هر دارو، مناسب بودن دوز و احتمال بروز تداخلات بررسی شود. در این فرآیند، داروساز می‌تواند با بررسی نام داروها، دوز، زمان مصرف و عوارض احتمالی، در شناسایی عوامل دارویی مؤثر بر زمین‌خوردن نقش داشته باشد.
این متخصص داروسازی بالینی با بیان اینکه هر سرگیجه یا زمین خوردنی لزوماً ناشی از مصرف دارو نیست، گفت: بیماری‌های قلبی و عصبی، اختلالات بینایی، کم‌آبی بدن، ضعف عضلانی و موانع موجود در محیط زندگی نیز می‌توانند در بروز این اتفاق نقش داشته باشند. با این حال، اگر سرگیجه، خواب‌آلودگی، گیجی یا اختلال تعادل پس از شروع دارویی جدید یا افزایش دوز آن ایجاد شود، بررسی احتمال ارتباط علائم با دارو اهمیت دارد.
وی تأکید کرد: سالمندان نباید به دلیل نگرانی از عوارض احتمالی، داروهای خود را خودسرانه قطع کنند یا دوز آنها را تغییر دهند؛ زیرا قطع ناگهانی برخی داروها نیز ممکن است پیامدهای نامطلوبی داشته باشد.