استرس مزمن می‌تواند بر رشد و گسترش سرطان اثر بگذارد؟
کیاپرس/استرس مزمن فقط یک تجربه روانی نیست؛ ممکن است با تغییر فعالیت هورمون‌ها، عملکرد سیستم ایمنی و سوخت‌وساز سلول ها، بر محیط زیستی تومور نیز اثر بگذارد.
به گزارش کیاپرس از علم‌خوان، یک مقاله مروری جدید، شواهد آزمایشگاهی و بالینی را درباره سازوکارهایی بررسی کرده که از طریق آنها استرس طولانی‌مدت می‌تواند در برخی شرایط بر آغاز، پیشرفت، گسترش و عود سرطان تأثیر بگذارد.
نویسندگان این مقاله، الهام پطراد و علی‌محمد علیزاده از مرکز تحقیقات سرطان، انستیتو کانسر، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تأکید می‌کنند که اثر استرس به نوع سرطان، ویژگی‌های سلول‌های تومور، مرحله بیماری و شرایط درمان بستگی دارد.
بنابراین، این پژوهش نمی‌گوید استرس به‌تنهایی باعث سرطان می‌شود یا هر فردی که استرس مزمن دارد در معرض ابتلا به سرطان قرار خواهد گرفت.
این مقاله یک پژوهش مروری است، نه آزمایشی جدید روی بیماران؛ هدف آن، کنار هم قرار دادن شواهد موجود برای توضیح ارتباط احتمالی استرس مزمن با زیست‌شناسی سرطان است.
استرس از چه راه‌هایی بر زیست شناسی سرطان اثر می‌گذارد؟
هنگام تجربه استرس، مغز و بدن مجموعه‌ای از پاسخ‌های عصبی و هورمونی را فعال می‌کنند. این پاسخ‌ها در کوتاه‌مدت می‌توانند به سازگاری با شرایط دشوار کمک کنند؛ اما فعال‌ماندن یا تکرار طولانی‌مدت آنها ممکن است تعادل برخی فرایندهای زیستی را تغییر دهد.
آیا کاهش استرس می‌تواند از سرطان یا عود آن جلوگیری کند؟
پاسخ علمی فعلی قطعی نیست.
برخی مطالعات مداخلات روان شناختی و رفتاری، از جمله برنامه های مدیریت استرس، را با تغییرات مطلوب در شاخص‌های روانی یا زیستی مرتبط دانسته‌اند. همچنین، بعضی مطالعات درباره داروهای مسدودکننده گیرنده‌های بتا، مانند پروپرانولول، تغییراتی در نشانگرهای زیستی مرتبط با تومور گزارش کرده‌اند.
با این حال، تغییر در یک نشانگر زیستی به معنای اثبات کاهش عود یا افزایش طول عمر نیست. شواهد موجود هنوز نشان نمی‌دهند که مدیریت استرس به‌تنهایی یا مصرف داروهای مسدودکننده گیرنده‌های بتا بتواند به‌طور قطعی از سرطان جلوگیری کند یا نتایج درمان آن را بهبود دهد. این موضوع به کارآزمایی‌های بالینی دقیق‌تر نیاز دارد.
مدیریت استرس همچنان می‌تواند بخشی ارزشمند از مراقبت حمایتی بیماران سرطانی باشد؛ برای مثال، برای بهبود کیفیت زندگی، خواب و مقابله با اضطراب. اما این اقدامات نباید جایگزین درمان‌های استاندارد سرطان شوند و بیمار نیز نباید بابت ابتلا به سرطان خود را سرزنش کند.
جمع‌بندی
این مقاله تصویری پیچیده‌تر از رابطه استرس و سرطان ارائه می‌دهد: استرس مزمن ممکن است در برخی شرایط، از طریق تغییر پیام‌رسانی هورمونی، عملکرد ایمنی، سوخت‌وساز و محیط اطراف تومور، زیست شناسی سرطان را تحت تأثیر قرار دهد. اما این اثر قطعی، یکسان یا مستقل از سایر عوامل نیست.
پیام اصلی برای عموم: کاهش استرس برای سلامت روان و کیفیت زندگی مهم است؛ با این حال، شواهد کنونی اجازه نمی‌دهند استرس را علت قطعی سرطان یا کاهش آن را راهی اثبات‌شده برای پیشگیری از عود بدانیم.