جمع‌آوری آنتی‌بیوتیک‌های باقی‌مانده در منازل نیازمند یک جهاد ملی است

کیاپرس/استاد میکروب‌شناسی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

به گزارش کیاپرس از دانشگاه علوم پزشکی تهران،دکتر محمدرضا پورمند در نشست خبری کنگره مقاومت میکروبی، با تأکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره مقاومت آنتی‌بیوتیکی گفت: سازمان جهانی بهداشت از سال ۲۰۱۵، به‌جای اختصاص یک روز، برنامه آگاهی‌بخشی درباره مقاومت آنتی‌بیوتیکی را در قالب یک هفته برگزار کرد که در ادامه به پنج روز، از ۱۸ تا ۲۲ نوامبر، تغییر یافت. در ایران نیز این برنامه از ۲۵ آبان تا اول آذرماه برگزار می‌شود تا آگاهی عمومی درباره این معضل افزایش یابد.

وی با اشاره به اقدامات دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: مرکز تحقیقات مقاومت‌های میکروبی این دانشگاه در سال‌های اخیر برنامه‌های ارزشمندی را در این زمینه آغاز کرده است. از جمله این اقدامات، برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای دانش‌آموزان و معلمان در دانشکده بهداشت بوده است که امیدواریم در سراسر کشور گسترش یابد.

دکتر پورمند با بیان اینکه آگاهی‌بخشی عمومی باید در کنار اقدامات تخصصی آزمایشگاه‌ها و مراکز درمانی مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: به اعتقاد من، جمع‌آوری آنتی‌بیوتیک‌های باقی‌مانده در منازل باید به یک جهاد ملی تبدیل شود؛ زیرا وجود این داروها در خانه، زمینه مصرف خودسرانه را فراهم می‌کند. افراد گاهی دوره درمان قبلی را کامل نمی‌کنند یا پس از بهبود بیماری، مقداری از دارو را نگه می‌دارند و در مواجهه با عفونت‌های بعدی، بدون مشورت پزشک از همان آنتی‌ بیوتیک استفاده می‌کنند؛ در حالی که مصرف نامناسب و خودسرانه این داروها می‌تواند به گسترش مقاومت میکروبی منجر شود.

این استاد دانشگاه، تشکیل کمیته‌های بین‌بخشی با حضور پزشکان، متخصصان فارماکولوژی بالینی و سایر کارشناسان را از راهکارهای عملی مقابله با این مشکل دانست و گفت: این کمیته‌ها می‌توانند با بررسی الگوی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، درباره محدودیت موقت مصرف برخی داروها در بیمارستان‌ها و جایگزینی آن‌ها با آنتی‌بیوتیک‌های دیگر تصمیم‌گیری کنند.

وی با اشاره به نتایج یکی از مطالعات تحقیقاتی در این زمینه اظهار داشت: در این پژوهش، یک سویه باکتریایی مقاوم، از جمله سویه مقاوم به متی‌سیلین، طی چندین مرحله متوالی کشت داده شد. بررسی ژنومی با فناوری توالی‌یابی نسل جدید (NGS) نشان داد کاست ژنتیکی SCCmec که با مقاومت آنتی‌بیوتیکی مرتبط است، در سویه نهایی وجود نداشت، در حالی که در سویه اولیه مشاهده می‌شد. این یافته نشان می‌دهد برداشته شدن فشار انتخابی آنتی‌بیوتیک در شرایط آزمایشگاهی می‌تواند به از دست رفتن برخی عوامل ژنتیکی مقاومت منجر شود. نتایج این پژوهش نیز برای انتشار در یکی از مجلات معتبر علمی در نظر گرفته شده است.