شیوع دیابت در مازندران بالاتر از میانگین کشور؛ چند هزار بیمار هنوز از بیماری خود بی‌خبرند؟

در حالی که آمارهای منتشرشده از شیوع نزدیک به ۲۰ درصدی دیابت در مازندران حکایت دارد، یافته‌های پژوهشی نشان می‌دهد بخشی از مبتلایان هنوز از بیماری خود اطلاع ندارند. شناسایی بیش از ۲۲۱ هزار فرد مبتلا به پیش‌دیابت در پویش ملی سلامت و گزارش‌های مربوط به بالا بودن اضافه‌وزن و کم‌تحرکی در استان، ضرورت بازنگری در برنامه‌های پیشگیری، غربالگری و مراقبت از بیماران دیابتی را بیش از گذشته آشکار می‌کند.

به گزارش کیاپرس، دیابت یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت عمومی در مازندران است؛ استانی که بر اساس مطالعات و گزارش‌های منتشرشده، میزان شیوع این بیماری در آن بالاتر از میانگین کشوری قرار دارد.

بررسی آمارهای موجود نشان می‌دهد موضوع دیابت در مازندران دست‌کم از یک دهه گذشته مورد توجه مسئولان بهداشتی بوده است.

در اردیبهشت سال ۱۳۹۵، رئیس وقت دانشگاه علوم پزشکی مازندران از وجود حدود ۱۰۰ هزار بیمار دیابتی در استان خبر داده و اعلام کرده بود ۹۰ درصد مبتلایان به این بیماری، دیابت نوع دو دارند.

همچنین بر اساس نتایج غربالگری انجام‌شده در مناطق روستایی، در سال قبل از آن ۵ هزار بیمار مبتلا به دیابت و ۱۵ هزار فرد مستعد ابتلا به این بیماری شناسایی شده بودند.

غربالگری گسترده در سال ۱۴۰۲؛ شناسایی بیش از ۲۲۱ هزار فرد دارای پیش‌دیابت

در جریان اجرای پویش ملی سلامت در سال ۱۴۰۲، دانشگاه علوم پزشکی مازندران موفق به غربالگری بخش قابل توجهی از جمعیت هدف استان شد.

بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی رئیس دانشگاه علوم پزشکی مازندران، تا ۲۵ دی‌ماه آن سال، یک میلیون و ۷۸۰ هزار و ۳۵۸ نفر از جمعیت بالای ۱۸ سال استان غربالگری شدند که معادل ۸۲٫۸۵ درصد جمعیت هدف بود.

در این پویش، ۳۲ هزار و ۳۵۸ نفر مشکوک به دیابت جدید و ۲۲۱ هزار و ۹۰۵ نفر مبتلا به پیش‌دیابت شناسایی شدند.

این ارقام نشان می‌دهد مسئله دیابت در مازندران تنها به افراد دارای تشخیص قطعی محدود نمی‌شود و جمعیت قابل توجهی نیز در معرض خطر ابتلا قرار دارند.

شیوع ۲۰ درصدی دیابت در مازندران؛ بالاتر از میانگین کشور

در تازه‌ترین گزارش‌های منتشرشده در سال ۱۴۰۵، مدیرکل بیمه سلامت مازندران نیز با اشاره به وضعیت بیماری‌های مزمن در استان، میزان شیوع دیابت را نزدیک به ۲۰ درصد و میانگین کشوری را حدود ۱۴ درصد اعلام کرده است.

همچنین یک مطالعه سیاستی منتشرشده در مهرماه ۱۴۰۵ در مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، با استناد به پیمایش ملی عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر (STEPS) در سال ۲۰۲۱، شیوع دیابت بر اساس قند خون ناشتا را در بزرگسالان مازندران ۱۹٫۸۴ درصد و در کشور ۱۴٫۱۵ درصد گزارش کرده است.

دیابت پنهان؛ ۲۷٫۵ درصد مبتلایان از بیماری خود اطلاع ندارند

یکی از نگران‌کننده‌ترین یافته‌های پژوهشی درباره وضعیت دیابت در مازندران، مربوط به شناسایی‌نشدن بخشی از مبتلایان است.

بر اساس مطالعه کوهورت طبری، ۲۷٫۵ درصد افراد مبتلا به دیابت از بیماری خود آگاهی نداشتند. همچنین شیوع دیابت تشخیص‌داده‌نشده در بزرگسالان ۳۵ تا ۷۰ سال این مطالعه ۴٫۷ درصد گزارش شده است.

این یافته نشان می‌دهد اتکا به مراجعه داوطلبانه مردم به مراکز بهداشتی برای شناسایی همه مبتلایان کافی نیست و لازم است نظام سلامت با برنامه‌ریزی هدفمند، افراد پرخطر و افرادی را که کمتر از خدمات بهداشتی استفاده می‌کنند، فعالانه شناسایی کند.

پیش‌دیابت؛ فرصت طلایی برای جلوگیری از ابتلا

پیش‌دیابت به وضعیتی گفته می‌شود که قند خون فرد بالاتر از حد طبیعی است، اما هنوز به محدوده تشخیصی دیابت نرسیده است.

این وضعیت در صورت بی‌توجهی می‌تواند خطر ابتلا به دیابت نوع دو را افزایش دهد؛ با این حال، اصلاح تغذیه، افزایش فعالیت بدنی، کاهش وزن و پیگیری پزشکی می‌تواند از پیشرفت بیماری در بسیاری از افراد جلوگیری کند.

شناسایی بیش از ۲۲۱ هزار فرد دارای پیش‌دیابت در پویش ملی سلامت مازندران، ضرورت تدوین برنامه مراقبتی مشخص برای این گروه را مطرح می‌کند.

پرسش اصلی؛ بعد از غربالگری چه اتفاقی افتاده است؟

با توجه به گستردگی غربالگری‌های انجام‌شده در استان، اکنون یکی از پرسش‌های مهم این است که چه تعداد از افراد مشکوک به دیابت، تشخیص قطعی دریافت کرده‌اند و چه تعداد از آنان وارد چرخه مراقبت و درمان شده‌اند؟

همچنین باید مشخص شود چه میزان از بیماران دیابتی تحت پوشش مراقبت منظم پزشک خانواده قرار دارند، چه تعداد قند خون کنترل‌شده دارند و چه تعداد به دلیل عوارض بیماری با مشکلات قلبی، کلیوی، چشمی و آسیب‌های عصبی مواجه شده‌اند.

از سوی دیگر، هزینه دارو و تجهیزات کنترل دیابت، دسترسی بیماران به انسولین و نوار تست قند خون و میزان حمایت بیمه‌ها از این بیماران نیز از موضوعاتی است که نیازمند بررسی و پاسخگویی مسئولان است.

کیاپرس؛ دیابت در مازندران نیازمند پاسخگویی و برنامه عملیاتی است

هفته ملی دیابت فرصتی برای توجه بیشتر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت استان است؛ اما آگاهی‌رسانی و برگزاری برنامه‌های مناسبتی به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخگوی ابعاد این مسئله باشد.

آنچه امروز ضرورت دارد، انتشار آمار دقیق و به‌روز، شفاف‌سازی عملکرد برنامه‌های غربالگری، شناسایی بیماران جامانده از چرخه درمان، تقویت پزشک خانواده و ارائه برنامه‌ای مشخص برای کاهش عوامل خطر دیابت است.

کیاپرس در همین راستا، وضعیت دیابت در مازندران و عملکرد دستگاه‌های مسئول در حوزه پیشگیری، شناسایی، درمان و مراقبت از بیماران را از مسئولان بهداشت و درمان استان پیگیری خواهد کرد.

کیاپرس | رسانه تخصصی اخبار سلامت