تأمین منابع مالی، مهم‌ترین چالش توسعه طرح پزشک خانواده در کشور

  معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به پوشش حدود ۱۲ میلیون نفر در طرح پزشک خانواده گفت: تأمین منابع مالی پایدار، یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه این طرح در سراسر کشور است و برای گسترش آن در سال آینده باید اعتبارات کافی پیش‌بینی شود.

 به گزارش کیاپرس، دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با اشاره به آخرین وضعیت اجرای طرح پزشک خانواده در کشور اظهار کرد: در حال حاضر این طرح در ۶۴ شهر کشور اجرا شده و به احتمال زیاد برای ادامه اجرای آن در این شهرها با مشکل منابع مالی مواجه نخواهیم شد.

وی افزود: با توجه به تأکیدات رئیس‌جمهور و پیگیری‌های سازمان برنامه و بودجه، وزارت بهداشت و بیمه سلامت، امیدواریم منابع مالی موردنیاز برای سال آینده تأمین شود تا بتوانیم طرح پزشک خانواده را در سراسر کشور توسعه دهیم.

رئیسی در پاسخ به پرسشی درباره میزان منابع مالی تأمین‌شده برای این طرح گفت: منابع فعلی بر اساس سرانه هر فرد محاسبه می‌شود؛ به‌طوری‌که سرانه ماهانه هر فرد در مناطق روستایی حدود ۵۸ هزار تومان و در مناطق شهری حدود ۱۰۰ هزار تومان است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه این سرانه از سوی سازمان تأمین اجتماعی، بیمه سلامت و وزارت بهداشت تأمین می‌شود، اظهار کرد: تاکنون جمعیت تحت پوشش طرح پزشک خانواده در کشور به حدود ۱۲ میلیون نفر رسیده است.

وی با اشاره به افزایش همکاری بیمه‌ها، به‌ویژه سازمان تأمین اجتماعی، ادامه داد: اخیراً قراردادهای مربوط به سرانه روستایی و شهری را امضا کرده‌ایم و امیدواریم این همکاری‌ها ادامه پیدا کند.

رئیسی تأکید کرد: استمرار همکاری دستگاه‌های مسئول و تأمین منابع مالی کافی، زمینه توسعه طرح پزشک خانواده در سطح کشور را فراهم خواهد کرد.

تحلیل کیاپرس | توسعه پزشک خانواده با سرانه‌های فعلی؛ ضرورت بازنگری در منابع مالی

طرح پزشک خانواده یکی از برنامه‌های مهم نظام سلامت برای حرکت از درمان‌محوری به سمت پیشگیری، مراقبت مستمر و مدیریت هزینه‌های درمان است؛ با این حال، تحقق اهداف این طرح صرفاً با افزایش تعداد شهرهای تحت پوشش امکان‌پذیر نیست و تأمین منابع مالی پایدار و متناسب با هزینه‌های واقعی ارائه خدمات، یکی از پیش‌شرط‌های اصلی موفقیت آن به شمار می‌رود.

بر اساس اظهارات معاون بهداشت وزارت بهداشت، سرانه ماهانه هر فرد در مناطق روستایی حدود ۵۸ هزار تومان و در مناطق شهری حدود ۱۰۰ هزار تومان است. بر این اساس، سرانه سالانه هر فرد روستایی به ۶۹۶ هزار تومان و هر فرد شهری به یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان می‌رسد.

این ارقام در کنار جمعیت حدود ۱۲ میلیون نفری تحت پوشش طرح، ضرورت بررسی دقیق میزان منابع مالی اختصاص‌یافته و تناسب آن با هزینه‌های واقعی اجرای برنامه را نشان می‌دهد.

پرسش اساسی این است که آیا سرانه‌های فعلی می‌توانند پاسخگوی هزینه‌های نیروی انسانی، ارائه خدمات بهداشتی و پزشکی، مراقبت‌های مستمر، زیرساخت‌های موردنیاز و سایر هزینه‌های اجرایی طرح باشند؟

از سوی دیگر، با افزایش هزینه‌های جاری و دستمزد نیروی انسانی، لازم است سازوکار تعیین سرانه‌ها به‌صورت مستمر مورد بازنگری قرار گیرد تا ارزش واقعی منابع تخصیص‌یافته حفظ شود.

نکته مهم دیگر، ضرورت پرداخت به‌موقع مطالبات مراکز و نیروهای ارائه‌دهنده خدمات است. حتی اگر اعتبارات در اسناد بودجه پیش‌بینی شوند، تأخیر در تخصیص و پرداخت آنها می‌تواند استمرار خدمات را با مشکل مواجه کند.

همچنین مشارکت سازمان تأمین اجتماعی، بیمه سلامت و وزارت بهداشت در تأمین منابع مالی، نیازمند تعیین دقیق سهم هر دستگاه، تعهدات مالی شفاف و زمان‌بندی مشخص پرداخت‌هاست.

پرسش مهم کیاپرس از سیاست‌گذاران نظام سلامت این است:

آیا سرانه ماهانه ۵۸ هزار تومان برای هر فرد روستایی و ۱۰۰ هزار تومان برای هر فرد شهری، با توجه به هزینه‌های امروز نظام سلامت، برای ارائه خدمات باکیفیت و مستمر پزشک خانواده کفایت می‌کند؟

به نظر می‌رسد پیش از گسترش سراسری این طرح، ضروری است مبنای محاسبه سرانه‌ها، میزان هزینه واقعی ارائه خدمات، سهم هر یک از دستگاه‌های تأمین‌کننده منابع و نحوه پرداخت اعتبارات به‌صورت شفاف اعلام شود.

جمع‌بندی کیاپرس: توسعه طرح پزشک خانواده نباید صرفاً به افزایش جمعیت یا شهرهای تحت پوشش محدود شود. آنچه اهمیت بیشتری دارد، کیفیت خدمات، دسترسی عادلانه مردم به پزشک، استمرار مراقبت، نظام ارجاع کارآمد و تأمین منابع مالی متناسب با مسئولیت‌های این طرح است. پزشک خانواده زمانی می‌تواند به اهداف خود در ارتقای سلامت جامعه دست یابد که منابع مالی آن نیز به‌صورت پایدار، کافی و به‌موقع تأمین شود.