هیچ زنجیره خدمت در جنگ متوقف نشد/پوشش واکسیناسیون بالای ۹۶ درصد در کشور

کیاپرس/معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به تجربه حضور میدانی خود در مناطق آسیب‌دیده و بازدید از بیمارستان‌ها و مراکز بهداشتی، گفت: «این کشور هیچ‌طوریش نمی‌شود» و این باور را نتیجه سفر و مشاهده مستقیم شرایط در جنوب کشور و مناطق در معرض تهدید دانست.

به گزارش خبرنگار کیاپرس، دکتر علیرضا رئیسی در مراسم افتتاحیه دومین کنگره آسیب‌ دیدگان جنگ که در سالن همایش دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد، با بیان خاطره‌ای از دوران دفاع مقدس اظهار کرد: جزیره‌ای که حدود ۹۴ درصد نفت کشور از خاک آن صادر می‌شد، به تعداد روزهای جنگ بمباران شد. در همان شرایط، یکی از همکاران ما ۲۴ مادر باردار را که رفت‌وآمد به آن منطقه قطع شده بود، با قایق و همراه با همه وسایل به بوشهر و نقاط دیگر منتقل کرد؛ تنها یک نفر باقی ماند که همسرش نظامی بود و در محل ماند و از او مراقبت کرد.

وی افزود: این همکار، دفتری داشت که در آن وضعیت تک‌تک این مادران را روزانه پیگیری می‌کرد؛ اینکه مراقبت دریافت کرده‌اند یا نه، مشکلی دارند یا ندارند، زایمان کرده‌اند یا نه و واکسن کودکشان زده شده یا نه. خودش می‌گفت: «تنها روزی که یک نفر اینجاست، من هستم.»

معاون بهداشت وزارت بهداشت تصریح کرد: چنین افرادی در کشور وجود دارند و همین‌ها نشان می‌دهند این مملکت استوار، محکم و قوی است و قطعاً می‌ماند و ادامه می‌دهد. باید قدر مردم را بدانیم، به آن‌ها احترام بگذاریم و بدانیم هرچه داریم از این مردم است.

«پیوستگی خدمات»؛ اصلی‌ترین شاخص تاب‌آوری

رئیسی با تأکید بر اینکه در هر نظام سلامتی که در معرض بحران قرار می‌گیرد، اولین چیزی که از دست می‌رود، پیوستگی و پایداری خدمات است، گفت: در بحران و جنگ، مهم‌ترین مسئله این است که هیچ خدمتی و هیچ زنجیره‌ای متوقف نشود؛ اما این همه ماجرا نیست و صرفاً اعلام آمار درمان مصدومان و انجام عمل‌های جراحی، اصل قضیه نیست. اصل، آن لایه زیرین و پیوستگی خدمت است.

وی با اشاره به تصویری که در تاریخ و فیلم‌ها و سریال‌های تاریخی از جنگ‌ها نشان داده می‌شود، افزود: در این تصاویر معمولاً شیوع بیماری، ویرانی، افسردگی و بیچارگی مردم دیده می‌شود، اما مهم‌ترین رکن، پیوستگی خدمات است؛ یعنی از واکسنی که در انبار است تا بازوی کودکی که آن واکسن را دریافت می‌کند، این زنجیره باید پیوسته و ایمن اتفاق بیفتد. از خانه بهداشت و مراقبت از مادر باردار تا اتاق زایمان و زایمان ایمن، همه باید پیوسته و پیوسته‌شده باشد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت، «پیوستگی زنجیره خدمات» را مهم‌ترین شاخص در حوزه تاب‌آوری نظام سلامت دانست و گفت: این شاخص باید همیشه مدنظر ما باشد.

هیچ خدمتی در دوران جنگ قطع نشد

وی با اشاره به عملکرد نظام سلامت در دوران جنگ اظهار کرد: در این دوران حتی یک واکسن عقب نیفتاد. در کشور جابه‌جایی بیش از هشت میلیون نفر جمعیت رخ داد و استان‌های شمالی به‌طور ناگهانی هشت میلیون نفر جمعیت اضافه را پذیرا شدند؛ افرادی که دارو و خدمات بیماری‌های مزمن خود چرئیسی افزود: در دوران جنگ، در ماه رمضان یک میلیون و ۵۰۰ هزار دوز واکسن تزریق شد که برابر با مدت مشابه و مطابق همان حد استاندارد تعیین‌شده بود؛ یعنی همان‌قدر که باید پوشش داده می‌شد، انجام شد.

وی این موفقیت را نتیجه دو عامل دانست: نخست، حضور و خدمت‌ رسانی همکاران نظام سلامت و دوم، سواد و فرهنگ بالای مردم که حتی در جنگ هم کودک خود را برای واکسیناسیون می‌برند. ممکن است واکسن و امکانات وجود داشته باشد، اما مردم بگویند واکسن اولویت نیست؛ با این حال در کشور ما واکسیناسیون در جنگ انجام می‌شد.

پوشش واکسیناسیون بالای ۹۶ درصد در کشور

معاون بهداشت وزارت بهداشت با مقایسه وضعیت واکسیناسیون در کشورهای منطقه گفت: در جنگ‌های اخیر منطقه، پیش از ماه، میزان پوشش واکسیناسیون در بسیاری از کشورها به زیر ۲۰ درصد رسید، در حالی که بر اساس پژوهشی که دیروز به من ارائه شد، پوشش واکسیناسیون در کشور ما بالای ۹۶ درصد است. پوشش واکسیناسیون اتباع نیز در کشور ما بالای ۹۰ درصد است، در صورتی که این پوشش در کشور خودشان حدود ۲۴ تا ۲۵ درصد است.

تبعات سلامت جنگ فراتر از آسیب‌های مستقیم است

رئیسی در با اشاره به تجربه‌های پیچیده دوران جنگ تصریح کرد: این تجربه‌ها اثبات کرده است که تبعات سلامت به مراتب فراتر از آسیب‌های مستقیم ناشی از عملیات نظامی است. شیوع بیماری‌های واگیر، اختلال در زنجیره تأمین دارو و واکسن، تعطیلی یا اختلال حاد در بهداشت محیط، گسست مراقبت‌های اولیه و بار بیماری‌های روانی و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، مباحثی هستند که در صورت غفلت می‌توانند به فاجعه تبدیل شوند.

جایگزینی مراکز آسیب‌دیده در کمتر از ۲۴ ساعت

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به آسیب‌دیدن ۲۲۰ مرکز ارائه خدمات بهداشتی در جریان جنگ اظهار کرد: تمامی این مراکز در کمتر از ۲۴ ساعت با تعیین مراکز جایگزین، امکان ارائه خدمات را حفظ کردند.

وی ادامه داد: یکی از اقدامات پیشگیرانه، توزیع واکسن در استان‌ها پیش از وقوع بحران و تعیین استان‌های معین بود تا در صورت آسیب‌دیدن مراکز ذخیره یا توزیع واکسن، استان‌های همجوار بتوانند نیازهای منطقه آسیب‌دیده را تأمین کنند. همچنین برای مراکز بهداشتی کشور نیز مراکز معین تعیین شد تا در صورت بروز اختلال، خدمات بدون وقفه ادامه یابد.

رئیسی با تأکید بر نقش سامانه‌های الکترونیک در مدیریت بحران گفت: با وجود جابه‌جایی گسترده جمعیت و مشکلات ارتباطی، پرونده‌های الکترونیک سلامت در دسترس بود و اطلاعات مراقبتی افراد در نقاط مختلف کشور قابل مشاهده و ثبت بود. این موضوع امکان تداوم خدمات و پیگیری وضعیت بیماران و گروه‌های نیازمند مراقبت را فراهم کرد.

افزایش ۳۵ درصدی مراجعات به سطح یک خدمات بهداشتی

وی با اشاره به افزایش ۳۵ درصدی مراجعات به پزشکان عمومی و مراکز سطح یک در دوران جنگ افزود: در شرایطی که بخشی از مراکز و خدمات خصوصی تعطیل شده بودند، مراکز بهداشتی کشور به فعالیت خود ادامه دادند و کارکنان این حوزه در کنار ارائه خدمات درمانی و مراقبتی، نقش مهمی در ایجاد احساس امنیت و اطمینان در جامعه ایفا کردند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه پیشگیری از بیماری‌های واگیر و حفظ بهداشت محیط از مهم‌ترین الزامات مدیریت بحران است، گفت: در طول جنگ بیش از ۵۰۰ هزار نمونه آزمایشگاهی از آب و مواد غذایی توسط همکاران حوزه بهداشت محیط جمع‌آوری شد تا از بروز مخاطرات بهداشتی و شیوع بیماری‌های مرتبط با آب و غذا پیشگیری شود.