مدیرکل سلامت روانی وزارت بهداشت افزود: تأمین پایدار داروهای روان‌پزشکی و حمایت از بیماران مبتلا به اختلالات مزمن روانی، از جمله موضوعات مهم حوزه سلامت است.

به گزارش کیاپرس از وبدا، دکتر محمدرضا شالبافان، روز یکشنبه ( 19 مهر) در نشست خبری به مناسبت هفته سلامت روان در وزارت بهداشت اظهار کرد: نیازمند توجه ویژه دستگاه‌های مسئول و برنامه‌ریزی مؤثر برای رفع کمبودهای دارویی است، البته در همین زمینه مشکلات مربوط به تأمین داروهای مورد نیاز بیماران روان‌پزشکی بارها از سوی بخش‌های مختلف حوزه سلامت و انجمن‌های مرتبط مطرح شده و پیشنهادهایی برای مدیریت این وضعیت و کاهش پیامدهای آن ارائه شده است.

وی خاطر نشان کرد: در برخی موارد امکان استفاده از داروهای جایگزین، دست‌کم به‌صورت موقت، وجود دارد، اما تغییر دارو برای همه بیماران امکان‌پذیر نیست و در برخی بیماری‌های روان‌پزشکی، جایگزینی دارو باید با بررسی تخصصی و نظارت پزشک معالج انجام شود البته ازاین‌رو، دسترسی مستمر و به‌موقع بیماران به داروهای ضروری اهمیت ویژه‌ای دارد.

دکتر شالبافان تصریح کرد: حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر، به‌ویژه بیماران مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی مزمن و افرادی که از حمایت‌های اجتماعی و اقتصادی کمتری برخوردارند، باید در اولویت برنامه‌های حمایتی قرار گیرد.

مدیرکل سلامت روانی وزارت بهداشت افزود: در این راستا، همکاری دستگاه‌های متولی سلامت، سازمان بهزیستی و انجمن‌های تخصصی می‌تواند به شناسایی نیازها و ارائه راهکارهای مؤثر برای بهبود وضعیت این بیماران کمک کند.

وی ادامه داد: برگزاری جلسات با انجمن‌های مرتبط، بررسی دغدغه‌های مطرح‌شده و جمع‌آوری پیشنهادهای کارشناسی از جمله اقداماتی است که برای پیگیری این موضوع انجام شده است.

مدیرکل سلامت روانی وزارت بهداشت تصریح کرد: با توجه به چند بعدی بودن مشکلات تأمین دارو، رفع این چالش‌ها مستلزم هماهنگی میان نهادهای مسئول، تقویت برنامه‌ریزی در زنجیره تأمین دارو و اتخاذ تدابیر حمایتی برای تضمین دسترسی بیماران به درمان مورد نیاز است.

همچنان در جامعه با مشکل انگ روانی مواجه هستیم

دکتر شالبافان در پاسخ به سوالی درباره راهکارهای کاهش انگ بیماری‌های روان‌پزشکی در جامعه و برنامه‌های وزارت بهداشت با توجه به تجربه دو جنگ اخیر، بر ضرورت افزایش سواد سلامت روان، اصلاح نگرش‌های اجتماعی و فراهم کردن آن اظهار کرد: همچنان در جامعه با این نگرش مواجه هستیم که اگر فردی برای دریافت خدمات به روان‌شناس یا روان‌پزشک مراجعه کند، اطرافیانش ممکن است به آن فرد اذعان کنند که وی مشکلی ندارد یا باید خودش را قوی‌تر کند و در برابر مشکلات مقاومت بیشتری نشان دهد.

وی افزود: اینگونه برخوردها نشان می‌دهد که شناخت عمومی درباره بیماری‌های روان‌پزشکی همچنان نیازمند ارتقاست، بیماری‌های روان‌پزشکی نیز مانند بیماری‌های جسمی می‌توانند به دلایل مختلف ایجاد شوند و نباید بروز آن‌ها را به ضعف شخصیت یا ناتوانی فرد نسبت داد.

مدیرکل سلامت روانی وزارت بهداشت، افزایش سواد سلامت روان یکی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش انگ اجتماعی عنوان کرد و توضیح داد: همان‌طور که در مواجهه با بیماری‌هایی مانند دیابت یا فشار خون، فرد بیمار را به ضعف یا ناتوانی متهم نمی‌کنیم، نباید درباره افرادی که با مشکلات سلامت روان مواجه هستند نیز چنین قضاوت‌هایی داشته باشیم.

وی بر اهمیت گفت‌وگو تاکید کرد و گفت: یکی دیگر از راهکارهای مؤثر برای کاهش انگ، فراهم کردن فرصت برای افراد است تا بتوانند درباره مشکلات خود صحبت کنند و تجربه‌هایشان شنیده شود اما در حال حاضر، کمتر به افراد فرصت می‌دهیم درباره مشکلات سلامت روان و تجربه‌های درمانی خود صحبت کنند و خود ما نیز کمتر درباره این مسائل گفت‌وگو می‌کنیم.

دکتر شالبافان ادامه داد: تجربه‌های مثبت افراد از روند درمان نیز به بهبود تغییر نگرش جامعه و کاهش انگ اختلالات روان‌پزشکی کمک کند اما البته افرادی که تجربه نامناسبی از دریافت خدمات درمانی داشته‌اند نیز حق دارند تجربه خود را بیان کنند و در صورت مواجهه با رفتار غیرحرفه‌ای، موضوع را از مسیرهای مربوط پیگیری کنند.

وی با اشاره به نقش متخصصان سلامت روان در درمان این اختلالات اظهار کرد: روان‌پزشکان و روان‌شناسان نقش مهمی در کمک به افراد مبتلا به اختلالات روان‌پزشکی دارند و بازتاب تجربه‌های موفق درمانی می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی و تشویق افراد برای دریافت خدمات تخصصی کمک کند.

دکتر شالبافان بر اهمیت محیط خانواده در حمایت از افراد دارای مشکلات سلامت روان تأکید کرد و گفت: خانواده به دلیل نزدیکی عاطفی و ارتباط مستمر با افراد، می‌تواند محیط مناسبی برای گفت‌وگو درباره مشکلات روانی و حمایت از کسانی باشد که به کمک نیاز دارند به واقع گسترش فرهنگ گفت‌وگو، شنیدن بدون قضاوت و فراهم کردن فضایی امن برای بیان مشکلات می‌تواند به کاهش انگ اجتماعی و تسهیل مراجعه افراد برای دریافت خدمات روان‌شناختی و روان‌پزشکی کمک کند.

تعرفه هزینه درمانی خدمات روانشناسی قابل پیگیری است

مدیرکل سلامت روانی وزارت بهداشت در پاسخ به سوالی درباره افزایش هزینه‌های خدمات روان‌شناسی و روان‌درمانی اظهار کرد: برای بررسی تعرفه‌های دریافتی باید مشخص شود ارائه‌دهنده خدمت چه مدرکی دارد و آیا هزینه اعلام‌شده با دستورالعمل‌های مربوط مطابقت دارد یا خیر؛ اما در صورت دریافت مبالغ بالاتر از تعرفه‌های مصوب، معاونت درمان و سایر نهادهای نظارتی می‌توانند موضوع را پیگیری کنند.

وی با اشاره به برخی روش‌های درمانی غیرمتعارف افزود: درمان دارویی تحت نظر روان‌پزشک و روان‌درمانی از روش‌های اصلی و علمی درمان اختلالات روانی هستند، مردم باید درباره خدماتی که دریافت می‌کنند آگاهی داشته باشند و در مواجهه با پیشنهاد روش‌هایی که پشتوانه علمی کافی ندارند و با هزینه‌های قابل توجه ارائه می‌شوند نیز با دقت بیشتری تصمیم بگیرند.

مدیرکل سلامت روانی وزارت بهداشت به پرداخت هزینه‌های درمان برای بسیاری از خانواده‌ها تصریح کرد: حتی تعرفه‌های رسمی نیز ممکن است برای بخشی از مردم قابل پرداخت نباشد اما در شرایط دشوار اقتصادی، اولویت‌های خانوار تغییر می‌کند و هزینه‌های درمان، از جمله هزینه دارو و خدمات سلامت روان، می‌تواند فشار مضاعفی بر مردم وارد کند.

وی بر ضرورت حمایت بیشتر از مردم تأکید کرد و گفت: لازم است بیمه‌ها پوشش خدمات خود را گسترش دهند و نهادهای مختلف نیز با استفاده از سازوکارهای موجود، حمایت‌های بیشتری از مردم انجام دهند تا دسترسی به خدمات سلامت روان تسهیل شود.

دکتر شالبافان با اشاره به هزینه خدمات روان‌پزشکی و روان‌شناسی اظهار کرد: تعرفه‌های این خدمات در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه و سایر نقاط جهان بالا نیست، اما این موضوع از دشواری پرداخت هزینه‌ها برای مردم کم نمی‌کند اما از سوی دیگر، درمانگران نیز باید بتوانند در چارچوب قانون و اصول علمی، متناسب با خدمات تخصصی خود حق‌الزحمه دریافت کنند.

وی با تأکید بر حق مردم برای انتخاب مرکز درمانی موردنظر خود گفت: وظیفه دولت این است که خدمات سلامت را به‌صورت رایگان یا با حداقل هزینه در اختیار مردم قرار دهد. ممکن است برخی افراد تمایلی به مراجعه به مراکز سلامت دولتی نداشته باشند، اما این مراکز می‌توانند خدمات حرفه‌ای و اصولی ارائه دهند.

مدیرکل سلامت روانی وزارت بهداشت افزود: مردم سال‌هاست با این مراکز سلامت روان آشنا هستند و تجربه‌هایی مانند اجرای برنامه‌های واکسیناسیون نشان داده است که اطلاع‌رسانی و آموزش عمومی می‌تواند به افزایش اعتماد و بهبود سلامت جامعه کمک کند. در حوزه سلامت روان نیز آگاهی‌بخشی و معرفی خدمات در دسترس اهمیت زیادی دارد.

دکتر شالبافان ادامه داد: افرادی که برای دریافت خدمات اولیه یا راهنمایی به مراکز مراجعه نمی‌کنند، می‌توانند با شماره ۱۹۰ تماس بگیرند.

به گفته وی، امکان تماس رایگان و حتی بدون اعلام هویت برای دریافت خدمات اولیه فراهم است؛ هرچند دریافت خدمات تخصصی ممکن است مستلزم مراجعه حضوری به مراکز مربوط، از جمله مراکز سلامت جامعه و سراج، باشد.