دکتر فاطمه تنهای کلاته، دکترای تخصصی بیولوژی تولیدمثل و تکنیکهای باروری در مرکز ناباروری و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در گفت و گو با وبدا افزود: سن یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر باروری بانوان است و میتواند بر کیفیت تخمک، سلامت جنین و حتی احتمال سقط تأثیر بگذارد.
به گفته او، هرچه زوجها زودتر برای ارزیابی و درمان مراجعه کنند، شانس موفقیت درمان بیشتر خواهد بود.
این متخصص با اشاره به آمارهای جهانی ناباروری ادامه داد: حدود 30 تا 35 درصد موارد ناباروری به عوامل زنانه، 30 تا 35 درصد به عوامل مردانه و حدود 30 درصد نیز به عوامل مشترک یا ناشناخته مربوط میشود. به همین دلیل توصیه میکنیم زوجین برای بررسی دقیق به مراکز تخصصی ناباروری مراجعه کنند.
دکتر تنهای کلاته تأکید کرد: تعویق در درمان، میزان موفقیت را کاهش میدهد. ناباروری امروز یک بیماری قابل شناسایی است و در بسیاری از موارد نیز قابل درمان است. بنابراین زوجین باید با صبوری و اعتماد به تیم درمان، مراحل تشخیص و درمان را دنبال کنند.
وی شایعترین علل ناباروری در زنان را نیز برشمرد و گفت: یکی از مهمترین علل، اختلال در تخمکگذاری است که معمولاً با نامنظم بودن دورههای قاعدگی خود را نشان میدهد. این مشکل میتواند هم قبل از ازدواج و هم بعد از ازدواج وجود داشته باشد و درمان دارویی برای آن در نظر گرفته میشود. همچنین کاهش ذخیره تخمدان، یائسگی زودرس، اندومتریوز، عفونتهای لگنی و برخی مشکلات دیگر نیز از عوامل مهم ناباروری در زنان هستند.
او در پاسخ به این پرسش که آیا سابقه ناباروری در خواهر یا اعضای خانواده میتواند نشانهای از وجود این مشکل باشد، توضیح داد: ناباروری دلایل و ریزفاکتورهای متعددی دارد و یکی از آنها سابقه خانوادگی است. در برخی موارد ممکن است زمینههای ژنتیکی در بروز این مشکل نقش داشته باشند.
دکتر تنهای کلاته با اشاره به ظرفیتهای درمانی استان گفت: هماکنون تمام خدمات ناباروری در استان انجام میشود و مرکز ناباروری سطح 3 بر اساس استانداردهای جهانی فعالیت میکند. این مرکز از بهمن سال 1401 آغاز به کار کرده و با کادر مجرب و متخصص، خدمات مختلف کمکباروری را به زوجهای نابارور ارائه میدهد.
وی درباره هزینههای درمان ناباروری نیز بیان کرد: طبق قانون جوانی جمعیت، در مراکز دولتی تنها 10 درصد هزینه درمان بر عهده بیمار است و سایر مراحل تحت پوشش بیمه قرار دارد؛ بنابراین هزینه درمان برای زوجین در مراکز دولتی بسیار قابلتحمل خواهد بود.
این متخصص باروری همچنین تأکید کرد: همه افرادی که برای بارداری مراجعه میکنند، لزوماً نیاز به IVF ندارند. ابتدا با توجه به نتایج بررسیهای پاراکلینیک و شرایط فرد، نوع درمان مشخص میشود و بسته به مشکل زوجین ممکن است از روشهایی مانند IUI، IVF یا ICSI استفاده شود.
او درباره تفاوت IVF و ICSI توضیح داد: هر دو از تکنیکهای پیشرفته کمکباروری هستند و در آزمایشگاه جنینشناسی انجام میشوند. در IVF، تخمک و اسپرم در محیط کشت کنار هم قرار میگیرند و لقاح بهصورت طبیعی در شرایط کنترلشده و داخل انکوباتور انجام میشود. اما در ICSI یا میکرواینجکشن، اسپرم بهصورت مستقیم به سیتوپلاسم تخمک تزریق میشود و این روش بیشتر در مواردی بهکار میرود که کیفیت اسپرم پایین باشد.
وی افزود: در مواردی که خانم دچار انسداد لولههای رحمی است، معمولاً از روشهای کمکباروری متناسب با شرایط او استفاده میشود و انتخاب روش درمان باید بر اساس نظر متخصص نازایی و نتایج بررسیهای دقیق انجام شود.