چالش ارزی و ناترازی در تأمین دستگاه‌های رادیولوژی/ لزوم بازنگری در تعرفه‌های تصویربرداری دولتی

کیاپرس/رئیس انجمن رادیولوژی ایران در نشست خبری روز جهانی رادیولوژی با اشاره به فعالیت حدود ۵ هزار رادیولوژیست در کشور و چالش‌های ناشی از نوسانات نرخ ارز و تأخیرهای بیمه‌ای، بر ضرورت تناسب تعرفه‌ها با هزینه‌های واقعی، پیوند دانشگاه با صنعت در حوزه هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری خیرین در پیشگیری از سرطان‌ها تأکید کرد.

به گزارش کیاپرس از وبدا، دکتر مرتضی صانعی طاهری، رئیس انجمن رادیولوژی در نشست خبری «روز جهانی رادیولوژی» که امروز (یکشنبه) ۱۷ آبان در وزارت بهداشت برگزار شد، اظهار کرد: انجمن رادیولوژی از قدیمی‌ترین انجمن‌های علمی و پزشکی تحت پوشش وزارت بهداشت است.

وی ادامه داد: جامعه رادیولوژی ایران نسبت به تربیت رزیدنت‌های رشته رادیولوژی در ۲۲ دانشگاه علوم‌پزشکی کشور اقدام می‌کند. ظرفیت رشته رادیولوژی ۳۰۰ نفر بود که با مصوبه مجلس شورای اسلامی به ۳۵۰ نفر در سال جاری افزایش یافته است. براساس مصوبه مجلس، میزان ظرفیت این رشته باید به میزان ۱۲ درصد طی دو سال آینده افزایش یابد. موضوع مهم در توسعه رشته‌ های پزشکی این است که میان توسعه رشته پزشکی و زیرساخت‌ها باید هماهنگی وجود داشته باشد.

رئیس انجمن رادیولوژی با بیان اینکه حدود ۵ هزار رادیولوژیست در کشور حضور دارند، توضیح داد: سهم زنان جامعه رادیولوژیست‌های کشور حدود ۵۰ درصد است. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد سهم زنان از اساتید دانشگاه‌ها در رشته تخصصی رادیولوژی بیشتر است.

دکتر صانعی طاهری درباره فلوشیپ رادیولوژی گفت: ۷ رشته فلوشیپ رادیولوژی در هفت دانشگاه علوم‌پزشکی کشور تدریس می‌شود. رشته رادیولوژی در سطح جهان جزو رشته‌های محبوب آزمون‌های پذیرش دستیاری پزشکی است.

چالش ارزی و ناترازی در تأمین دستگاه‌های رادیولوژی

وی درباره تأمین تجهیزات پزشکی نیز توضیح داد: وزارت بهداشت برای تأمین تجهیزات پزشکی تلاش می‌کند، اما برخی تعارضات بین‌رشته‌ای سبب شده که دسترسی به دستگاه‌های سونوگرافی نسبت به دستگاه‌های رادیولوژی در کشور بیشتر باشد. دسترسی به دستگاه‌های سونوگرافی در کشور زیاد است، اما تعداد دستگاه‌های رادیولوژی کافی نیست.

رئیس انجمن رادیولوژی با بیان اینکه تأمین و نگهداری تجهیزات به ارز وابسته است، گفت: تغییرات نرخ ارز سبب بروز مشکلاتی برای تأمین و نگهداری تجهیزات در بخش دولتی و خصوصی شده است. ما افزایش شدید قیمت دستگاه‌های تصویربرداری را تجربه می‌کنیم؛ به طور مثال، قیمت یک دستگاه MRI پیش‌تر حدود پنج میلیارد تومان بود، اما افزایش قیمت‌ها به نحوی است که اکنون قیمت تنها یک قطعه آن به ۱۰ میلیارد تومان رسیده است.

وی درباره نقش سی‌تی اسکن در تشخیص بیماران مبتلا به کووید-۱۹ در دوران پاندمی کرونا خاطرنشان کرد: در دوران پاندمی کرونا، پیش از اینکه کیت تشخیص کرونا را در اختیار داشته باشیم، از سی‌تی اسکن برای تشخیص ابتلای افراد به کووید استفاده می‌کردیم.

لزوم بازنگری در تعرفه‌های تصویربرداری دولتی

دکتر صانعی طاهری با بیان اینکه بیمارستان‌های دولتی با تعرفه‌های پایین خدمات تصویربرداری امکان خرید تجهیزات با قیمت‌های ارزی را ندارند، افزود: وقتی قرار است دستگاهی با ارز خریداری شود، اما تعرفه خدمات آن متناسب با قیمت واقعی تجهیزات تعیین نشده باشد، عملاً امکان سرمایه‌گذاری برای نوسازی و نوآوری از بین می‌رود. در شرایط فعلی تلاش می‌کنیم با استفاده از همین دستگاه‌های موجود، ارائه خدمات را ادامه دهیم، اما وزارت بهداشت باید به این مسئله توجه جدی داشته باشد.

سطح‌بندی و توزیع عادلانه تجهیزات در کشور

رئیس انجمن رادیولوژی با بیان اینکه تخصیص عادلانه تجهیزات در مناطق مختلف کشور ضرورت دارد، تصریح کرد: توزیع دستگاه‌ها و تجهیزات طی سال‌های گذشته در مناطق محروم و به‌ویژه مناطق مرزی افزایش یافته است؛ با این حال در حال حاضر برخی مراکز دانشگاهی و آموزشی با کمبود تجهیزات به‌روز مواجه هستند؛ به نحوی که بعضی از این مراکز از نظر برخورداری از تجهیزات پیشرفته، وضعیت نامناسب‌تری نسبت به برخی شهرهای مرزی دارند.

وی ادامه داد: بر این باور هستم که باید سطح‌بندی و اولویت‌بندی مشخصی برای توزیع تجهیزات انجام شود. مراکز دانشگاهی که مسئولیت ارائه خدمات تخصصی و آموزشی را بر عهده دارند، باید متناسب با مأموریت خود تجهیزات مناسب‌تری دریافت کنند. در نهایت، دس تگاه باید در جایی مستقر شود که هم بیمار و هم پزشک متخصص حضور داشته باشند و مردم بتوانند خدمات متناسب و باکیفیت دریافت کنند. این موضوع بخشی از عدالت اجتماعی در حوزه سلامت است. همچنین باید یک سیستم یکپارچه از اساتید دانشگاهی برای گزارش‌دهی، تفسیر تصاویر و ارائه مشاوره‌های تخصصی و نظر دوم ایجاد شود؛ سیستمی که در حال حاضر به شکل مطلوب وجود ندارد.

هوش مصنوعی و پیوند دانشگاه با صنعت

رئیس انجمن رادیولوژی درباره استفاده از هوش مصنوعی توضیح داد: تمام افراد اهمیت هوش مصنوعی در توسعه کشورها و پیشرفت ابزارهای علمی، آموزشی و فناوری را درک می‌کنند، اما در این زمینه با نوعی گسستگی میان دانشگاه و صنعت مواجه هستیم. باید پیوند مؤثرتری میان دانشگاه و صنعت به‌ویژه رشته‌های پزشکی و مهندسی ایجاد شود.

دکتر صانعی طاهری تأکید کرد: این ارتباط می‌تواند به اشتغال هر دو گروه، به‌ویژه فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی، کمک کند. ما نیازهای مشخصی در حوزه سلامت داریم و متخصصان مهندسی می‌توانند برای رفع این نیازها زیرساخت ایجاد کنند، راهکار ارائه دهند و محصول تولید کنند. محصولی که قرار است وارد بازار کار شود، باید بتواند نیاز واقعی یک رادیولوژیست، متخصص یا سایر فعالان حوزه درمان را برطرف کند؛ در غیر این صورت، تولید مقاله به‌تنهایی فایده‌ای ندارد و منابع هدر می‌رود.

وی افزود: باید یک نهاد مشخص در وزارت بهداشت، معاونت علمی و فناوری یا نهاد ریاست‌جمهوری مسئولیت راهبری این حوزه را بر عهده بگیرد. نخستین قدم این متولی باید آموزش باشد؛ چراکه در حال حاضر حتی در برنامه آموزشی رشته‌های تخصصی نیز آموزش‌های لازم در زمینه هوش مصنوعی وجود ندارد و ممکن است بسیاری از پزشکان با ابزارهای ساده این حوزه آشنا نباشند.

رئیس انجمن رادیولوژی ایران با بیان اینکه کشور از ظرفیت داده‌های پزشکی قابل توجهی برخوردار است، اظهار کرد: مجموعه داده‌های پزشکی ارزشمندی در کشور وجود دارد که باید به‌درستی جمع‌آوری، دسته‌بندی و ساماندهی شوند.

هدایت ظرفیت خیرین سلامت به سوی پیشگیری

دکتر صانعی طاهری در ادامه درباره خیرین سلامت بیان کرد: به طور معمول، خیرین در حوزه درمان سرطان سرمایه‌گذاری و برای ساخت مراکز پرتودرمانی و شیمی‌درمانی اقدام می‌کنند که این اقدامات بسیار ارزشمند است؛ اما کمتر دیده‌ام که خیرین در حوزه پیشگیری سرمایه‌گذاری کنند. اگر در حوزه پیشگیری و آموزش استفاده از هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری شود، می‌توان با تعداد کمتری از موارد جدید سرطان در سال‌های آینده مواجه شد.

وی با اشاره به امکان درمان کامل برخی سرطان‌ها در صورت تشخیص زودهنگام اظهار کرد: تشخیص زودهنگام برای سرطان پستان می‌تواند به درمان و بهبودی کامل منجر شود. بنابراین، نباید اجازه دهیم مادر خانواده که محور و تکیه‌گاه اصلی خانواده است، به دلیل نبود امکانات مناسب و تأخیر در تشخیص، دچار آسیب شود. تحقق این هدف به هماهنگی و انسجام میان دستگاه‌های مختلف نیاز دارد؛ موضوعی که متأسفانه در بسیاری از حوزه‌ها با مشکل مواجه است و نهادهای مختلف به‌صورت موازی فعالیت می‌کنند، بدون آنکه تحت یک برنامه واحد و هدفمند قرار داشته باشند.