پسوریازیس؛ بیماری خودایمنی فراتر از پوست

کیاپرس/ سیده‌سمانه میرواحدی، مؤسس و مدیرعامل انجمن پسوریازیس در گفت و گو با خبرنگار کیاپرس ضمن تشریح ابعاد مختلف بیماری پسوریازیس، بروز نشانه های آن، عواملی که سبب تشدید این بیماری‌ می شوند، پرداخت.

مدیرعامل انجمن پسوریازیس در این گفت و گو اعلام کرد: بیماری «پسوریازیس» اگرچه بیشتر به عنوان یک بیماری پوستی شناخته می‌شود و در زمره بیماری‌های خودایمنی قرار دارد اما علاوه بر پوست، می‌تواند اندام‌های داخلی بدن از جمله چشم‌، قلب و مفاصل را درگیر کند. در موارد پیشرفته، این بیماری حتی می‌تواند زندگی عادی فرد را دچار اختلال جدی کند.

علائم بالینی؛ از ضایعات پوستی تا دردهای مفصلی

شناخته‌ شده‌ ترین علامت پسوریازیس، بروز لکه‌های قرمز رنگ همراه با پوسته‌های لایه‌لایه است که می‌تواند بخش‌های مختلفی از بدن و حتی داخل سر را درگیر کند.

با این حال، بیماری علائم دیگری نیز دارد که از آن جمله می‌توان به درگیری انگشتان دست، کمر، لگن، خشکی چشم و دردهای مفصلی اشاره کرد.

درد مفاصل ناشی از پسوریازیس ویژگی‌های خاص خود را دارد؛ این درد با دردهای معمولی ناشی از خستگی یا کار سنگین متفاوت است و با «خشکی صبحگاهی» بروز می‌کند.

این درد با استراحت بهبود نمی‌یابد و التهاب به‌گونه‌ای است که فرد ممکن است برای برخاستن از رختخواب به زمان زیادی نیاز داشته باشد.

آمار مبتلایان و تفاوت‌های جنسیتی

بر اساس آمارهای جهانی، حدود ۲ تا ۳ درصد از مردم دنیا به این بیماری مبتلا هستند و آمار مبتلایان زن و مرد در کل بیماری تقریباً برابر است؛ اما نوعی از درگیری مفصلی این بیماری (آرتریت پسوریازیس) به دلیل فعالیت‌های سنگین‌تر، شیوع بیشتری در مردان دارد.

اگرچه آمار رسمی و دقیقی از توزیع جغرافیایی این بیماری در ایران وجود ندارد، اما بررسی‌های انجمن پسوریازیس نشان می‌دهد که مراجعه‌کنندگان از کلان‌ شهرها مانند تهران و مناطق شمالی کشور سهم بیشتری دارند.

نقش ویتامین D و فصل‌ها در شدت بیماری

کمبود ویتامین D یکی از چالش‌های جدی بیماران پسوریازیس است. با توجه به اینکه اغلب هموطنان دچار کمبود این ویتامین هستند، باید اقدامات لازم برای رفع کمبود به عمل آید.

بیماران در فصل‌های سرد سال و ایام کم‌آفتاب، به دلیل کاهش ویتامین D علائم شدیدتری را تجربه می‌کنند؛ به طوری که بسیاری از بیماران در فصل تابستان وضعیت بهتری دارند.

سهم ژنتیک و عوامل محیطی در بروز پسوریازیس

پایه‌های این بیماری کاملاً ژنتیکی است، به این معنا که ژن مربوط به بیماری ممکن است در فرد نهفته باشد، اما عوامل محیطی نقش اصلی را در بروز و ظهور آن ایفا می‌کنند.

سبک زندگی سالم می‌تواند مانع از نمود این ژن شود، در حالی که عوامل محرک محیطی می‌توانند آن را فعال کنند.

از مهم‌ترین عوامل محیطی مؤثر در بروز و تشدید پسوریازیس می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

استرس و فشارهای عصبی: یکی از محرک‌های اصلی بروز بیماری است.

تغذیه نامناسب: مصرف فست‌فودها و تغذیه ناسالم نقش پررنگی در تشدید علائم دارد.

آلودگی هوا و محیطی

اهمیت کنترل استرس با کمک روان‌پزشک

از آنجا که استرس جزئی جدایی‌ ناپذیر از زندگی مدرن است، انجمن پسوریازیس بر اهمیت نقش مشاوران و روان‌پزشکان تأکید می‌کند.

آموزش مهارت‌های کنترل استرس و اصلاح سبک زندگی با کمک متخصصان روان‌شناسی، ابزار مؤثری است که به بیماران کمک می‌کند تا با وجود مشکلات روزمره، بیماری خود را بهتر مدیریت کنند.