طبق برخی آمارها دور ریز نان در کشور ما بسیار زیاد است به گونه ای که صدها نفر در امر خرید و فروش نان خشک اشتغال دارند. حال که پس از سالها تلاش و کوشش و سرمایه گزاری، کشور ما در عرصه گندم همانند بسیاری دیگر از محصولات کشاورزی به خودکفایی رسیده است، سزاوار نیست به خاطر کیفیت نامطلوب نان و عدم توجه به مصرف صحیح آن باز هم واردات داشته باشیم! با کمال تأسف سالانه ۱۵۰هزار تن نان به ارزش تقریبی ۱۰میلیارد تومان تنها در تهران دور ریخته می شود که با احتساب اسراف نان در سایر شهرهای کشور، سالانه بیش از ۶۰۰هزار تن نان خشک به ارزش تقریبی ۴۰میلیارد تومان دور ریخته می شود۶. نکته دیگر آن که ضایعات نان منحصر به خود نان نمی شود بلکه ضایعات آرد و دانه گندم (آردهایی که به درستی نگهداری نشده اند، گندمهایی که در جابجایی و حمل و نقل از بین می روند یا در سیلوها فاسد شده اند و…) را نیز باید به چرخه ضایعات نان افزود. همه ساله اخبار و آماری راجع به ضایعات نان، در جراید تخصصی و عمومی منتشر می شود؛ حتی اگر بخشی از آن چه در آمارها آمده است واقعیت داشته باشد، نمی توان این مسئله را نادیده گرفت و برنامه ای اساسی برای حل آن طراحی نکرد!
با با عنایت به این مقدمه ، مردم شهرستان ساری واقعاً در بحث قیمت نان در سردرگمی محض قرار گرفته اند و نمی دانند کدام نرخ ، قیمت واقعی یک قرص نان را تشکیل می دهد ؟ در حال حاضر شهرستان ساری در بحث فروش نان سه نرخ تعاونی ، آزاد و نیمه آزاد را در پیش روی مردم قرار داده است ؛ در نانوایی ها دیگر از ترازو و سنگ خبری نیست ، بحث استفاده از کنجد هم داستان خاص خود را دارد ؛ متأسفانه بی ثابتی و عدم نظارت باعث شده تا نایلون های ۱۰ تومانی به قیمت ۲۵۰ تومان به مشتریان خرید نان عرضه می شود و آنها نمی دانند کدام نرخ را باور کنند !
متأسفانه در کنار بحث عدم ثبات قیمت نان ، موضوع کیفی سازی آن نیز قابل تأمل است در این مورد هر روز شاهد هستیم که نان ها نازکتر و کوچکتر به دست مردم داده می شود اما نه به کیفیت آن توجه شده و نه براساس اندازه قیمت گذاری می شود ؟! ساعت پخت خبازان نیز مشخص نیست و باید در این خصوص که ارتباطی مستقیم با زندگی روزمره مردم دارد ، رسیدگی و ساماندهی لازم صورت پذیرد ؛ طی چند روز گذشته در بحث نان تنها شاهد افزایش تعداد خبازی ها بوده ایم ؛ در یک زمان بحث کانکس های سیار نانوایی در همه محلات و در ایامی دیگر بحث نان ساقه طلایی در ایامی دیگر نان معمولی و یا نان های سنتی که اسماً سنتی است و به شیوه معمول پخت می شود ، سیاست گذاری در پخت نان شهرستان ساری را با سردرگمی عجیبی مواجه ساخته است ؛ البته در این حوزه نباید از تلاش های فرمانداری ، شورای آرد و نان و صنف خبازی های شهرستان ساری به سادگی عبور کرد اما اقدامات صورت گرفته جوابگوی نیازهای مردم این شهر نبوده و باید فکر و راهکاری اساسی برای حل این معضل اتخاذ کرد .
نگارنده برای تکمیل این گزارش یادآوری می کند متاسفانه مصرف نان در ایران به دلیل ارزان بودن زیاد و از بین رفتن فرهنگ مصرف اسلامى و تزاید روحیه مصرف‏گرایى و اسراف و تبذیر روز به روز رو به تزاید است. از طرف دیگر عدم نظارت جدی برکارنانوایی ها باعث از بین رفتن نان های بسیارشده است ونتیجه آن شده است بسیاری از تهیه کنندگان و مصرف کنندگان ازفروش نان های غیر قابل مصرف به خریداران نان خشک ،در آمد بسیاری به دست آورند وحتی برخی مناطق کشور از ارزان بودن نان سوء استفاده کرده وبرای حیوانات خود نان تازه تهیه می نمایند.رویه کنونی که مصداق بارز کفران نعمت و اسراف می باشد،ممکن است عواقب ناگواری را به دنبال داشته باشد ؛ از آنجایی که دین مبین اسلام براى معاش انسان اهمیّت خاصی قائل است، براى تأمین نیازمندی هاى او برنامه‏ریزى نموده است، چنانچه مال را مایه «قوام» و تداوم زندگى، و نان را از اسباب برپاداشتن نماز و روزه و حج و دیگر واجبات دانسته است. جا دارد که مسئولین در سیاست‏گزارى‏هاى خود کیفیت نان را مد نظر داشته ، و از سوى دیگر مسئولین تبلیغات کشور اعم از رادیو و تلویزیون و مطبوعات، مردم را به پرهیز از اسراف وبه مصرف صحیح نان تشویق نمایند. اما وظیفه روحانیون و مبلغین اینست که علاوه برارشاد مردم درباره اسراف ،به نقش و اهمیت این ماده غذایی از دیدگاه اسلام اشاره نموده وسفارش ائمه (علیهم السلام) در این باره را مورد تاکید قرار دهند. شعبان وفایی نژاد