# «سالمندسنجی» چیست؟ دانش نوین برای ارزیابی دقیق سلامت و نیازهای سالمندان

- پیوند: https://kiapress.ir/%d8%b3%d8%a7%d9%84%d9%85%d9%86%d8%af%d8%b3%d9%86%d8%ac%db%8c-%da%86%db%8c%d8%b3%d8%aa%d8%9f-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4-%d9%86%d9%88%db%8c%d9%86-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d8%b1%d8%b2/
- منتشرشده: 2026-08-22T09:57:14+03:30
- نویسنده: kiapressadmintest

## روزنوشت/ با توجه به افزایش شتابان جمعیت سالمندان و گسترش روزافزون پژوهش‌های مرتبط با سالمندی، نیاز به ابزارهای دقیق و معتبر برای ارزیابی وضعیت این قشر ارزشمند، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. در همین راستا، «جرونتومتریک» (Gerontometrics) یا «سالمندسنجی» به‌عنوان یکی از حوزه‌های نوظهور و آینده‌دار در علوم سالمندی، در حال توسعه و گسترش است.

![ ](https://behdasht.gov.ir/thumbnail/450-300_100_1/uploads/1/2026/Aug/21/-7946748524695249149_21172363409778.
jpg)

**سالمندسنجی چیست؟ **

سالمندسنجی یا جرونتومتریک علمی است که به طراحی، توسعه، اعتبارسنجی و کاربرد ابزارهای
اندازه‌گیری در حوزه سالمندی می‌پردازد. این حوزه با بهره‌گیری از روش‌های پیشرفته 
آماری و روان‌سنجی، امکان ارزیابی دقیق ابعاد مختلف سالمندی از جمله عملکرد شناختی،
وضعیت جسمانی، سلامت روان، کیفیت زندگی، شکنندگی، ترس از سقوط، تنهایی، اضطراب سالمندی
و سایر شاخص‌های مرتبط را فراهم می‌کند. به بیان ساده، سالمندسنجی به این پرسش اساسی
پاسخ می‌دهد: «چگونه می‌توان ویژگی‌ها و نیازهای سالمندان را به‌صورت دقیق، معتبر و
قابل‌اعتماد اندازه‌گیری کرد؟»

 

**روش‌های نوین در سالمندسنجی**

امروزه پژوهشگران این حوزه از رویکردهای پیشرفته‌ای برای توسعه نسل جدید ابزارهای سنجش
استفاده می‌کنند، از جمله: • نظریه سؤال–پاسخ (IRT) و مدل‌های راش (Rasch Models) •
تحلیل مقیاس موکن (Mokken Scale Analysis) • آزمون‌های تطبیقی رایانه‌ای (CAT) • روش‌های
بیزی و هوش مصنوعی (AI)

این رویکردها ضمن افزایش دقت اندازه‌گیری، امکان ارائه ارزیابی‌های شخصی‌سازی‌شده و
تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد را در آموزش، پژوهش و خدمات سلامت سالمندان فراهم می‌سازد.

 

**چشم‌انداز آینده **

صاحب‌نظران معتقدند که جرونتومتریک در سال‌های آینده به یکی از مهم‌ترین زیرشاخه‌های
سالمندشناسی تبدیل خواهد شد و نقشی کلیدی در توسعه مراقبت‌های هوشمند، پزشکی شخصی‌سازی‌شده،
سلامت دیجیتال و سیاست‌گذاری مبتنی بر شواهد برای جمعیت سالمندان ایفا خواهد کرد.

 

**دکتر عبدالرحیم اسداللهی **

**دکتری تخصصی سالمندشناسی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز**