اگر در حال مصرف آنتی‌بیوتیک هستید، احتمالاً گوارش‌تان کمی به هم ریخته است. در ادامه، می‌خوانید که چگونه می‌توان تعادل را حفظ کرد و عملکرد طبیعی روده را دوباره برقرار ساخت.به گزارش کیاپرس و به نقل از انلی مای هلث؛ آنتی‌بیوتیک‌ها از پرمصرف‌ترین داروها هستند و تنها بر عفونت‌های باکتریایی اثر دارند، نه ویروسی. مهم است که این داروها فقط با تجویز پزشک مصرف شوند، زیرا استفاده‌ی نادرست از آن‌ها می‌تواند باعث مقاوم‌شدن باکتری‌ها در برابر دارو گردد.

اگرچه مصرف آنتی‌بیوتیک برای درمان عفونت‌ها ضروری است، اما این داروها می‌توانند تعادل باکتری‌های مفید روده را مختل کنند. دکتر «پوجا پیلای»، متخصص طب داخلی توضیح می‌دهد که آنتی‌بیوتیک‌ها چگونه بر سلامت روده اثر می‌گذارند و پس از آن چه اقداماتی برای بازگرداندن تعادل مفید است.

آنتی‌بیوتیک‌ها چگونه بر فلور روده و گوارش اثر می‌گذارند؟

آنتی‌بیوتیک‌ها برای مقابله با باکتری‌های مضر طراحی شده‌اند، اما در این مسیر، باکتری‌های مفید روده را نیز از بین می‌برند.

دکتر پیلای می‌گوید: «این میکروب‌های مفید نقش بزرگی در هضم، جذب مواد مغذی و حتی عملکرد سیستم ایمنی دارند. وقتی آنتی‌بیوتیک‌ها هم باکتری‌های خوب و هم بد را نابود می‌کنند، ممکن است دچار مشکلات گوارشی مانند نفخ، اسهال یا ناراحتی معده شوید.»

او با ذکر مثالی ادامه می‌دهد: «این اتفاق مانند برهم‌زدن تعادل یک اکوسیستم کوچک است. برخی افراد سریع‌تر بهبود می‌یابند، اما برخی دیگر زمان بیشتری برای بازسازی سلامت روده نیاز دارند. مصرف پروبیوتیک‌ها یا غذاهای تخمیری در حین یا پس از مصرف آنتی‌بیوتیک می‌تواند به بهبودی کمک کند.»

چه غذاهایی به بازسازی سلامت روده پس از مصرف آنتی‌بیوتیک کمک می‌کنند؟

روده‌ی شما پس از مصرف آنتی‌بیوتیک، به مراقبت بیشتری نیاز دارد.

دکتر پیلای می‌گوید: غذاهای سرشار از پروبیوتیک و پری‌بیوتیک می‌توانند به بازسازی باکتری‌های مفید کمک کنند. «ماست با باکتری‌های زنده، کفیر، کلم‌ترش (سورکراوت)، کیمچی، میسو و دیگر غذاهای تخمیری منابع خوبی از میکروب‌های مفید هستند.»

او اضافه می‌کند: «مواد غذایی حاوی پری‌بیوتیک مثل موز، سیر، پیاز، جو دوسر و مارچوبه نیز به تغذیه‌ی این باکتری‌های خوب کمک می‌کنند.»

به گفته‌ی او، مصرف میوه‌ها، سبزیجات و غلات کاملِ سرشار از فیبر نیز به حرکت منظم روده و حفظ تعادل کمک می‌کند. همچنین نوشیدن آب کافی و پرهیز از قند و غذاهای فرآوری‌شده، روند بهبود را تسریع می‌کند.

آیا پروبیوتیک‌ها مفیدند؟

انجمن علمی بین‌المللی پروبیوتیک و پری‌بیوتیک، پروبیوتیک‌ها را میکروارگانیسم‌های زنده‌ای تعریف می‌کند که در صورت مصرف به میزان کافی، برای میزبان مفید هستند.

دکتر پیلای توضیح می‌دهد: «پروبیوتیک‌ها را می‌توان همزمان با دوره‌ی مصرف آنتی‌بیوتیک یا بعد از آن مصرف کرد، اما زمان‌بندی مهم است. اگر آن‌ها را همزمان مصرف می‌کنید، سعی کنید چند ساعت پس از دوز آنتی‌بیوتیک مصرف‌شان کنید تا احتمال بقای باکتری‌های مفید بیشتر شود. این کار می‌تواند عوارضی مانند اسهال را کاهش دهد.»

او می‌افزاید: «ادامه‌ی مصرف پروبیوتیک‌ها برای یکی دو هفته پس از پایان دوره‌ی آنتی‌بیوتیک، به روده کمک می‌کند تا جمعیت باکتری‌های سالم خود را بازسازی کند. واکنش بدن هر فرد متفاوت است، اما بسیاری از افراد با این روش، سریع‌تر به تعادل می‌رسند. در صورت تردید، مشورت با پزشک می‌تواند راهنمای خوبی باشد.»

بازیابی سیستم گوارشی پس از آنتی‌بیوتیک چقدر زمان می‌برد؟

مدت‌زمان بازسازی میکروبیوم روده پس از مصرف آنتی‌بیوتیک، متغیر است، اما معمولاً چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد.

در ابتدا، ممکن است فرد دچار نفخ، حرکات غیرقابل‌پیش‌بینی روده یا ناراحتی گوارشی شود. برخی افراد سریع‌تر بهبود می‌یابند و برخی دیگر نیاز به زمان بیشتری برای بازسازی باکتری‌های مفید دارند.

رعایت رژیم غذایی متعادل شامل پری‌بیوتیک‌ها، پروبیوتیک‌ها و غذاهای سرشار از فیبر می‌تواند این فرآیند را تسریع کند. چون ترکیب روده‌ی هر فرد متفاوت است، در صورت تداوم علائم یا نگرانی، بهتر است با پزشک مشورت شود.