# بی‌مسئولیت نبودن جامعه عصر غیبت در مسیر رسیدن به تمدن مهدوی

- پیوند: https://kiapress.ir/%d8%a8%db%8c%d9%85%d8%b3%d8%a6%d9%88%d9%84%db%8c%d8%aa-%d9%86%d8%a8%d9%88%d8%af%d9%86-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9%d9%87-%d8%b9%d8%b5%d8%b1-%d8%ba%db%8c%d8%a8%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%b3/
- منتشرشده: 2016-12-09T12:11:43+03:30
- نویسنده: فاطمه فلاح کیاسری

[[

عضو هیئت علمی مرکز تخصصی مهدویت گفت: قطعاً آینده آرمانی و متعالی به وقوع خواهد پیوست
و جامعه و بشریت نمی تواند در مقابل تجلی این وعده حق و عظیم، بی تفاوت و بی مسئولیت
باشد.

بررسی و تحلیل جایگاه روز نهم ماه ربیع الاول و آغاز امامت و ولایت حضرت حجت(عج) در
باور و فرهنگ عالم تشیع و تبیین چگونگی دست یابی به فرهنگ و تمدن نوین اسلامی بر پایه
منویات و رویکردهای نهضت مهدوی(عج) و همچنین واکاوی جامعه هدف در پذیرش و مقبولیت امامت
و سقایت امام عصر(عج)، با توجه به گزاره ای گوناگون زمانی و مکانی آن دوره، ما را بر
آن داشت تا با حجت الاسلام والمسلمین محمدصابر جعفری، محقق و پژوهشگر حوزه و دانشگاه
و عضو هیئت علمی مرکز تخصصی مهدویت(عج) گفتگویی ترتیب دهیم که ماحصل آن را در ادامه
می خوانید.

*تبیین روز نهم ماه مبارک ربیع الاول و آغاز امامت و ولایت حضرت ولی عصر(عج) در باور
جهان تشیع و جایگاه این روز در تثبیت و ادامه مسیر امامت درعالم تشیع و در جهان اسلام
را، چگونه تحلیل و تشریح می فرمایید؟

در این باب باید گفت که اصل مسئله بیعت با اهل بیت(ع)، در عالم تشیع، یک فرهنگ و حرکت
مبنایی است و نمی توان آن را یک حرکت جدید و تازه نامید. در باور تشیع این گونه تبیین
و تثبیت شده است که به واسطه شهادت هر کدام از ائمه معصوم(ع)، مردم و محبین، در جهت
بیعت با امام معصوم بعدی(ع) گام بر می داشتند و با بیعت با امام معصوم(ع) دیگر، راه
ولایت و امامت اهل بیت(ع) را ادامه می دادند. در مورد بیعت با ائمه معصوم(ع) گاهی این
بیعت علنی و به صورت عام اعلام می شد و مردم و مسلمین با توجه به اعلان عمومی می بایست
با امام معصوم(ع) خود بیعت می کردند.

نمونه بارز این نوع بیعت، در بیعت گرفتن پیامبر اکرم(ص) در روز عید غدیر خم و در جهت
امامت و ولایت حضرت امیر(ع) دیده می شود. این رویکرد در دوره زمانی سایر ائمه معصوم(
ع) نیز ادامه می داشت تا با شهادت حضرت امام عسگری(ع) و بیعت گرفتن از مردم و محبین
در باب امامت و سقایت حضرت حجت(عج) پایان یافت. نکته مهم و قابل توجه در باب بیعت با
حضرت حجت(عج) این است که این بیعت با سایر بیعت ها متفاوت است و علت تفاوت آن نیز، 
در گستره تأثیرگزاری و اثر بخشی ولایت حضرت حجت (عج) و همچنین غایت و آرمان ظهور و 
امامت امام عصر(عج) است که به تعبیری کامل کننده تمامی آرمانها و ارزشهای الهی و آسمانی
سایر انبیاء(ع) و امامان معصوم(ع) است.

وجود مقدس حضرت حجت(عج) کمال غایی و آمالی انسان و جامعه بشری خواهد بود. قطعاً در 
فضایی که مملو از شبهات و چالش ها و کاستی ها و انحرافات است، بیعت با امام عصر(ع) 
معنا و مفهوم دیگری خواهد داشت​

به تعبیری وجود مقدس حضرت حجت(عج) کمال غایی و آمالی انسان و جامعه بشری خواهد بود.
بنابراین این بیعت با سایر بیعت ها تفاوت خواهد داشت. قطعاً در فضایی که مملو از شبهات
و چالش ها و کاستی ها و انحرافات است، بیعت با امام عصر(ع) معنا و مفهوم دیگری خواهد
داشت. این بیعت به معنای همراهی و همگامی و همچنین معرفت یابی و بینش بیشتر و همگامی
با امام عصر(عج) در جهت رفع و رجوع معضلات بشر و جامعه بشری، معنا و تأویل می گردد.
این رویه و نگرش، قطعاً سرآغاز و مبدأ شروع و پویش قیام و نهضت وظهورعصر مهدوی(عج) 
و پایان سیطره ظالمان و سفاکان در عالم خواهد بود.

*به نظر حضرتعالی چگونه می توان فرهنگ و اندیشه و یا به تعبیری تمدن نوین و متعالی 
الهی و اسلامی را با توجه به منویات و رویکردهای باور مهدوی(عج) در حال حاضر و شرایط
کنونی استحصال نمود؟

به نظر می رسد که اگر بخواهیم در رویکرد و مسیر دست یابی به تمدن نوین و متعالی اسلامی
با توجه به تعالیم و تدابیر مهدوی گام برداریم می بایست به دو محور اساسی و اصلی فرهنگ
مهدوی(عج)، توجه و اهتمام داشته باشیم. یک محور در این بحث، مولفه آینده و آینده نگری
است. در هر باور و فرهنگ و دینی، بنا به تعالیم مختلف و گوناگونی که از مجراهای مختلف
دریافت کرده اند، یک آینده و غایتی برای انسان و جامعه انسانی ترسیم و تبیین شده است.
در باور مهدویت، این آینده، آینده ای است که مورد خواست و نظر تمامی ادیان و انبیاء
الهی و مصلحان است و غایت و نهایت سعادت و کمال و تعالی انسان و جامعه بشری خواهد بود
و ما و جامعه اسلامی ما، باید در جهت رسیدن به آن آینده آرمانی و متعالی حرکت کنیم 
و خود و جامعه را در مسیر رسیدن به آن هدف عالی و غایی قرار دهیم.

باید عنوان کرد که قطعاً این آینده به وقوع خواهد پیوست و جامعه و بشریت نمی تواند 
در مقابل تجلی این وعده حق و عظیم، بی تفاوت و بی مسئولیت باشد. محور دیگر در این بحث،
شرایط حال و به تعبیری شرایط کنونی است که در باور و فرهنگ مهدوی(عج) و در رسیدن به
تمدن و بنیان عظیم الهی و اسلامی مورد نظر، قابل تأکید و پیگیری خواهد بود. باور و 
فرهنگ مهدوی(عج) نمی تواند نسبت به شرایط و موقعیت عصرغیبت و دوران قبل از ظهور، بی
تفاوت و بی مسئولیت باشد. اگر این رویکرد را مورد نظر و دید اصولی قرار دهیم آن وقت
است که می توان گفت: فرد فرد جامعه اسلامی در راه و مسیر تحقق و دست یابی به تمدن نوین
الهی و اسلامی مسئول و اثر گزار خواهد بود.

می بایست به این دو رکن، یعنی نگاه به آینده و تلاش جهت رسیدن به آن جامعه آرمانی و
متعالی و همچنین ایجاد احساس مسئولیت و وظیفه، نسبت به شرایط و موقعیت کنونی، در جامعه
و ارکان آن، توجه و اهتمام کرد، تا بتوان به دست یابی به تمدن و فرهنگ نوین الهی و 
اسلامی امیدوار بود

لذا می بایست به این دو رکن، یعنی نگاه به آینده و تلاش جهت رسیدن به آن جامعه آرمانی
و متعالی و همچنین ایجاد احساس مسئولیت و وظیفه، نسبت به شرایط و موقعیت کنونی، در 
جامعه و ارکان آن، توجه و اهتمام کرد، تا بتوان به دست یابی به تمدن و فرهنگ نوین الهی
و اسلامی امیدوار بود. بنابراین می توان بیان کرد، تمدن مهدوی(عج)، یعنی تجسم یابی 
کامل دین مبین اسلام، هم در بُعد آینده نگری و نگرش به آینده آرمانی و هم نگرش و اثرگذاری
و اثربخشی در شرایط و موقعیت های کنونی و به تعبیری دوران قبل از ظهور.

*استاد، چگونگی پذیرش و مقبولیت امامت امام عصر(عج) در جامعه زمانی آن دوره و باور 
نمودن امامت جهان بزرگ و سترگ تشیع، آن هم توسط کودکی خردسال چگونه تعریف و تبیین می
گردد؟ اصولاً تعارضات و رویکردهای اختلافی در این باب چگونه می بایست تحلیل و تشریح
شوند؟

باید بیان کرد که در مورد این مسئله در گذشته، بسیار بحث و گفتگو انجام شده و اگر بخواهیم
به طور اجمالی و در این مقام، در باب این موضوع بحث کنیم باید عنوان کرد که اگر این
سوال از جانب افرادی که دارای اعتقاد و ایمان به ادیان الهی هستند مطرح شود، می توان
با اشاره به بحث نبوت پیامبران خداوند(ص) و آن هم در سنین کودکی همانند نبوت حضرت مسیح(
ع) و حضرت یحیی(ع) به این سوال پاسخ داد و اگر این شبه از جانب متمسکین و محبین به 
عالم تشیع بیان شود، می توان با استدلال به امامت، امام جواد(ع) و امام هادی(ع) و آن
هم در سنین کودکی، به این سوال و شبه جواب داد.

نکته دیگر در این باب این است که مقام امامت و ولایت معصوم(ع)، همانند بحث عمارت و 
پادشاهی نیست که با بخشنامه و امریه به منصه ظهور و بروز برسد. این موضوع، یعنی امامت
و رهبری جامعه، توسط امامان قبلی(ع) و در مورد امام بعدی(ع)، به مردم و محبین و توسط
احکام، یادآوری و اشاره می شده است. در مواجهه با رویکرد ائمه(ع) دو گروه و طیف به 
طور جدی و اساسی مشی و راه و سلوک ائمه(ع) را رصد می کردند و در صورت ظهور و بروز کاستی
و یا قصوری از جانب ائمه(ع) آن را برملا می کردند و از ادامه رهبری و امامت ائمه(ع)
جلوگیری می کردند. گروه اول دشمنان و معاندان ائمه(ع) بودند که در تمامی سکنات و احوال
به دنبال تخریب و خدشه دار کردن وجه ائمه(ع) بودند. به طور نمونه شما می بینید که مأمون
لعین با اشاره و دستور به سران و دانشمندان بزرگ دوران خود، فرمان می دهد که می بایست
با مناظره و مباحثه با امام رضا(ع)، حتماً یک نقطه ضعف و اشتباهی از حضرت رضا(ع) بگیرید.

وقتی دانشمندان با امام رضا(ع) مباحثه می کنند و شکست می خورند می بینید که مأمون لعین،
همین رویکرد را در مورد امام جواد(ع) و آن هم در دوران کودکی ایشان پیگیری می نماید
و مجدد با شکست عالمان و دانشمندان آن زمان توسط امام جواد(ع)، مثل یحیی بن اکثم، نقشه
شومش ناتمام می ماند. گروه دومی که حرکت و مشی ائمه(ع) را رصد می کردند، گروهی بودند
که امام شناس بودند و سابقه همراهی و همگامی و زیست با ائمه(ع) را نیز داشتند و رویکردشان
نیز در جهت تضعیف و قصور گرفتن از ائمه(ع) نیز نبود.

این افراد مذاق فکری و اندیشه ای و رفتاری امام(ع) را می دانستند. به طور نمونه؛ شخصی
مانند علی بن جعفر(ع) فرزند امام صادق(ع) که خود از راویان و ناقلان حدیث است و برادر
امام کاظم(ع) است و عموی امام رضا(ع) نیز هست با توجه به سن و سال زیادی که داشت و 
با توجه به کودکی و خردسالی امام جواد(ع)، با احترام و ادب در کنار حضرت جواد(ع) می
نشست و از رفتار و کردار و گفتار امام جواد(ع) و با توجه به مشاهداتی که از سایر ائمه(
ع) دریافت کرده بود، به حقانیت و صلابت وجودی امام جواد(ع) اشراف پیدا می کرد و امامت
این بزرگوار را تأیید می نمود و به همین علت از محضر ایشان روایت و حدیث دریافت می 
کرد.

در باب وجود مقدس امام عصر(عج) نیز همین دو گروه قرار داشتند که اصالت و حقانیت امامت
ایشان را تأیید می نمودند. یک گروه مانند جعفر، عموی امام(عج) که بنا به اسناد و مستندات
تاریخی، حتی با دستگاه خلافت عباسی و در جهت تضعیف ائمه(ع) گام بر می داشت و حتی خود
دستگاه خلافت که به طور قطعی به دنبال کوتاهی و قصور از جانب امام زمان(عج) بودند. 
این گروه ها با توجه به حقانیت و صلابت امام عصر(عج) و تأییدات خداوند، در راه رسیدن
به خواسته و هدف خود، که همانا زیر سوأل بردن مقام امامت امام عصر (عج) بود، ناکام 
ماندند.

گروه دوم از بزرگان و سرشناسان عالم تشیع و امام شناسانی مانند؛ عثمان بن سعید، که 
وکیل اول امام عصر(عج) بود و یا محمد بن عثمان سعید، که وکیل دوم امام(ع) بود، تشکیل
می شد. این دو در مجاورت و موانست با امام هادی(ع) و امام عسکری(ع) زیست کرده بودند
و از لسان مبارک این دو امام(ع)، بیاناتی در باب این دو نفر بیان شده است. اینان با
دریافت و پاسخ گیری سوالات و شبهاتی که از امام عصر(عج) می کردند و همچنین انطباق آنها
با فرامین ائمه قبلی(ع) درمی یافتند که این سخن و کلام مختص امام معصوم(ع) است و وجود
مقدس امام عصر (عج) را تأیید می کردند، لذا با توجه به این مشخصات و مولفه ها می توان
گفت که بحث امامت، آن هم در دوران کودکی، نمی تواند بحث و امر نامعقول و نامعتبری باشد
و حقانیت امامت امام عصر(عج)، با توجه به این شاخصه ها، قابل اثبات و تأیید خواهد بود.

منبع: [مهر](http://entekhab.ir)

[بازید از صفحه اول](http://www.entekhab.ir/fa)

ارسال به دوستان

نسخه چاپی


 ۰
