اگر لووتیروکسین مصرف میکنید، این اشتباهات را تکرار نکنید
به گزارش کیاپرس، لووتیروکسین از داروهای اصلی در درمان کمکاری تیروئید است، اما اثربخشی آن تنها به مقدار تجویزشده بستگی ندارد؛ بلکه زمان و شیوه مصرف، فاصله با غذا، نوشیدنیها، مکملها و برخی داروهای دیگر نیز میتوانند بر میزان جذب آن اثر بگذارند.
دکتر امید مرادی، عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به اینکه لووتیروکسین شکل ساختگی هورمون تیروکسین یا T4 است، گفت: برای دستیابی به نتیجه مطلوب از درمان، رعایت نحوه صحیح مصرف دارو اهمیت زیادی دارد.
وی تأکید کرد: توصیههای مربوط به زمان مصرف در این مطلب مربوط به قرص معمولی لووتیروکسین است و نحوه مصرف فرآوردههای مایع یا کپسولهای نرم ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین بیماران باید دستور مصرف فرآوردهای را که برای آنها تجویز شده، از پزشک یا داروساز دریافت کنند.
بهترین زمان مصرف لووتیروکسین
دکتر مرادی با بیان اینکه لووتیروکسین عمدتاً در روده باریک جذب میشود، اظهار کرد: فرآیند حلشدن قرص در معده و همچنین مصرف همزمان دارو با غذا میتواند بر میزان جذب آن تأثیر بگذارد.
وی افزود: بر اساس اطلاعات رسمی دارو، معمولاً توصیه میشود قرص لووتیروکسین با آب و در حالت ناشتا، ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پیش از صبحانه مصرف شود.
به گفته این متخصص، در برخی راهنماها نیز مصرف دارو ۶۰ دقیقه پیش از صبحانه یا هنگام خواب، دستکم سه ساعت پس از آخرین وعده غذایی پیشنهاد شده است.
مرادی تأکید کرد: مهمتر از انتخاب یک ساعت خاص، این است که بیمار برنامهای را انتخاب کند که بتواند آن را بهصورت منظم و پایدار ادامه دهد؛ زیرا ثبات در زمان مصرف و فاصله با غذا به یکنواختی جذب دارو کمک میکند.
قهوه میتواند جذب لووتیروکسین را کاهش دهد
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره مصرف قهوه گفت: بهتر است لووتیروکسین با آب مصرف شود و نوشیدن قهوه حداقل تا یک ساعت پس از مصرف دارو به تأخیر بیفتد، زیرا قهوه میتواند جذب لووتیروکسین را کاهش دهد.
آهن و کلسیم؛ حداقل ۴ ساعت فاصله
دکتر مرادی درباره مکملهای آهن و کلسیم نیز هشدار داد و گفت: این مکملها میتوانند با اتصال به لووتیروکسین در دستگاه گوارش، میزان داروی قابل جذب را کاهش دهند.
وی توصیه کرد مکملهای آهن و کلسیم و همچنین مولتیویتامینهای حاوی این مواد با لووتیروکسین حداقل چهار ساعت فاصله داشته باشند.
او تأکید کرد: بیماران هنگام مراجعه به پزشک یا داروساز باید فهرست کامل داروها و مکملهای مصرفی خود را اعلام کنند.
سویا، گردو و رژیم پر فیبر
مرادی با اشاره به برخی عوامل غذایی مؤثر بر جذب لووتیروکسین گفت: سویا، گردو، گریپفروت و رژیمهای غذایی پر فیبر نیز ممکن است بر جذب دارو تأثیر بگذارند.
وی توصیه کرد بیماران برای تنظیم زمان مصرف این مواد غذایی، متناسب با شرایط فردی خود، با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
برخی داروهای معده نیز با لووتیروکسین تداخل دارند
عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، برخی داروهای کاهشدهنده اسید معده را نیز از عوامل مؤثر بر جذب لووتیروکسین دانست.
به گفته وی، آنتیاسیدهای حاوی آلومینیوم یا منیزیم و سوکرالفیت میتوانند جذب لووتیروکسین را مختل کنند.
مرادی درباره داروهای مهارکننده پمپ پروتون مانند امپرازول و پنتوپرازول نیز توضیح داد: این داروها با کاهش اسید معده ممکن است بر جذب قرص لووتیروکسین اثر بگذارند و صرفاً فاصلهدادن چندساعته میان مصرف آنها و لووتیروکسین لزوماً مشکل را برطرف نمیکند.
وی افزود: در برخی مطالعات، مصرف پنتوپرازول با افزایش TSH همراه بوده است؛ بنابراین هنگام شروع یا قطع این داروها ممکن است نیاز به پایش آزمایشگاهی و بازبینی درمان وجود داشته باشد.
تغییر TSH همیشه به معنای نیاز به افزایش دوز نیست
دکتر مرادی با تأکید بر اینکه تغییر نتیجه آزمایش بهتنهایی به معنای نامناسب بودن مقدار لووتیروکسین نیست، گفت: در صورت تغییر TSH باید عواملی مانند فراموشکردن نوبتهای مصرف، تغییر فاصله دارو با غذا، تداخل دارویی یا مکملی و احتمال اختلال در جذب نیز بررسی شود.
وی همچنین تغییر فرآورده دارویی را از مواردی دانست که ممکن است نیاز به بررسی مجدد آزمایشهای تیروئیدی داشته باشد.
این متخصص تأکید کرد: بیماران نباید بهصورت خودسرانه مقدار لووتیروکسین یا داروهای مصرفی خود را تغییر دهند و تصمیمگیری درباره تغییر دوز باید توسط پزشک و بر اساس شرایط بیمار و نتایج آزمایشها انجام شود.
TSH چه زمانی باید بررسی شود؟
مرادی اظهار کرد: در بزرگسالان مبتلا به کمکاری اولیه تیروئید، معمولاً ۶ تا ۸ هفته پس از تغییر مقدار دارو TSH بررسی میشود و پس از تثبیت درمان، پایش معمولاً در فواصل ۶ تا ۱۲ ماه انجام میگیرد.
وی افزود: این فواصل برای همه بیماران یکسان نیست و در شرایط خاص، از جمله بارداری، ممکن است پایش آزمایشگاهی با فواصل نزدیکتری انجام شود.
مصرف منظم یعنی داشتن یک برنامه ثابت
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره مفهوم مصرف منظم لووتیروکسین گفت: منظمبودن مصرف به این معناست که بیمار یک برنامه قابل تکرار داشته باشد و فاصله مصرف دارو با غذا و مواد تداخلکننده را تا حد امکان ثابت نگه دارد؛ بنابراین لازم نیست دارو هر روز دقیقاً در یک دقیقه مشخص مصرف شود.
وی توصیه کرد بیمارانی که قصد دارند زمان مصرف دارو را از صبح به شب تغییر دهند، این تغییر را با پزشک یا داروساز هماهنگ کنند تا در صورت نیاز، زمان مناسب آزمایشهای بعدی نیز مشخص شود.
نقش داروساز در تنظیم مصرف صحیح لووتیروکسین
مرادی با اشاره به نقش داروساز بالینی در روند درمان بیماران مبتلا به کمکاری تیروئید گفت: بررسی ساعت مصرف دارو، فاصله آن با صبحانه و قهوه، نوبتهای فراموششده و فهرست داروها و مکملهای مصرفی میتواند اطلاعات مهمی برای ارزیابی وضعیت درمان در اختیار تیم پزشکی قرار دهد.
وی خاطرنشان کرد: داروساز بالینی میتواند با بررسی این عوامل، به بیمار در تنظیم یک برنامه عملی و قابل اجرا برای مصرف صحیح لووتیروکسین کمک کند.
عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان تأکید کرد: مصرف منظم لووتیروکسین، رعایت فاصله مناسب با غذا، داروها و مکملهای تداخلکننده و انجام آزمایشهای توصیهشده، بخشهای مکمل درمان کمکاری تیروئید هستند.
وی افزود: در صورت مناسب نبودن کنترل تیروئید، علاوه بر بررسی مقدار دارو، باید نحوه مصرف و احتمال اختلال در جذب لووتیروکسین نیز مورد توجه قرار گیرد؛ با این حال، هرگونه تغییر در مقدار دارو باید با نظر پزشک انجام شود.