افزایش تعرفه پزشکی؛ آیا مردم توان پرداخت هزینههای درمانی را دارند؟
به گزارش کیاپرس، افزایش سالانه تعرفه خدمات پزشکی در حالی یکی از موضوعات مهم نظام سلامت است که همزمان این پرسش مطرح میشود که آیا توان اقتصادی مردم و پوشش بیمهای متناسب با این افزایشها نیز در نظر گرفته میشود یا خیر؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، بیتوجهی به هر یک از اضلاع «پزشک، بیمه و بیمار» میتواند دسترسی مردم به خدمات درمانی را دشوارتر کند.
به گزارش کیاپرس، هر سال همزمان با بررسی و تعیین تعرفه خدمات پزشکی، بحث درباره میزان افزایش تعرفهها و آثار آن بر هزینههای درمانی مردم مطرح میشود.
افزایش تعرفه خدمات پزشکی از یک سو برای تأمین هزینههای ارائه خدمات، حفظ کیفیت درمان و کاهش فشار اقتصادی بر پزشکان و مراکز درمانی اهمیت دارد و از سوی دیگر، در صورت نبود پوشش بیمهای متناسب، میتواند سهم پرداختی از جیب بیماران را افزایش دهد.
در واقع، تعرفه خدمات پزشکی را نمیتوان تنها از منظر پزشک یا بیمار بررسی کرد؛ بلکه پزشکان، بیمهها و مردم سه ضلع اصلی این موضوع هستند و تصمیمگیری درباره تعرفهها باید به گونهای باشد که میان این سه ضلع تعادل ایجاد شود.
در برخی سالها، نگرانی از افزایش هزینههای درمان و فشار بر مردم موجب شده افزایش واقعی تعرفهها محدود شود؛ با این حال، پایین نگه داشتن غیرواقعی تعرفه نیز میتواند مشکلات دیگری برای ارائهدهندگان خدمات درمانی ایجاد کند.
از سوی دیگر، افزایش تعرفه بدون تقویت پوشش بیمهای نیز میتواند دسترسی بخشی از مردم به خدمات درمانی را دشوارتر کند.
یکی از پیامدهای احتمالی این وضعیت، افزایش مراجعه مردم به مراکز و بیمارستانهای دولتی است. برای نمونه، رئیس بیمارستان آموزشی و درمانی فیروزگر تهران اعلام کرده است که ضریب اشغال تخت این بیمارستان معمولاً به ۱۰۰ درصد میرسد.
کاهش توان مالی خانوارها برای پرداخت هزینههای درمانی میتواند پیامدهای دیگری نیز داشته باشد؛ از جمله به تعویق انداختن درمان، مراجعه دیرهنگام به پزشک یا روی آوردن به خوددرمانی. ادامه این روند میتواند در برخی موارد باعث تشدید بیماری و در نهایت افزایش هزینههای درمانی برای فرد و نظام سلامت شود.
افزایش پوشش بیمهای؛ راهکار پیشنهادی
دکتر کامران باقری لنکرانی در گفتوگو با خبرنگار کیاپرس درباره راهکار ایجاد تعادل میان هزینههای درمان و توان پرداخت مردم اظهار داشت: روش معقول و منطقی این است که حمایت بیمهای را افزایش دهیم.
وی افزود: تا زمانی که نتوانیم پوشش بیمهای مناسبی برای خدمات درمانی ایجاد کنیم و همسانسازی قیمتها را فراهم کنیم، با مشکلات زیادی مواجه خواهیم بود.
لنکرانی ادامه داد: در کنار بهبود پوشش بیمهای، باید با تخلفات نیز به صورت قاطع برخورد شود.
وی تأکید کرد: دریافت هزینه خارج از تعرفه، چه به صورت زیرمیزی و چه از روشهای دیگر، قابل قبول نیست و نباید اجازه داد چنین مواردی موجب افزایش فشار بر مردم شود.
وی افزود: در کنار برخورد با تخلفات، باید حقوق واقعی کادر پزشکی نیز تأمین شود تا زمینه برای ارائه خدمات مناسب فراهم شود و بهانهای برای دریافتهای خارج از چارچوب تعرفه وجود نداشته باشد.
تفاوت تعرفه دولتی و خصوصی
این متخصص حوزه سلامت درباره تفاوت تعرفه خدمات پزشکی در بخش دولتی و خصوصی نیز گفت: در قانون تأکید شده است که تعرفه خدمات فنی بین بخش خصوصی و دولتی نباید تفاوت داشته باشد؛ به عبارتی، همان خدمتی که پزشک در بخش دولتی ارائه میکند، در بخش خصوصی نیز باید ارزش یکسانی داشته باشد.
لنکرانی برای توضیح این موضوع به تفاوت هزینه ویزیت پزشک در دو بخش اشاره کرد و گفت: برای مثال، اگر ویزیت فوقتخصص در بخش خصوصی ۵۹۴ هزار تومان تعیین شود اما در بخش دولتی ۲۵۰ هزار تومان باشد، این تفاوت از نظر ارزش خدمت قابل توجیه نیست.
وی افزود: بخشی که مربوط به ارائه خدمت است باید به صورت یکسان دیده شود، هرچند هزینههای مربوط به استهلاک، تجهیزات و سایر هزینههای سرمایهای میتواند در بخش دولتی و خصوصی متفاوت باشد.
لنکرانی تصریح کرد: هزینه استهلاک و خرید تجهیزات در بخش دولتی به دلیل حمایت و یارانه دولت طبیعتاً نباید همانند بخش خصوصی محاسبه شود، اما هزینه مربوط به اصل ارائه خدمت نباید میان دو بخش تفاوت چشمگیری داشته باشد.
سه ضلع تعرفه پزشکی
بررسی موضوع تعرفه پزشکی نشان میدهد که تصمیمگیری درباره آن صرفاً تعیین یک عدد برای ویزیت یا سایر خدمات درمانی نیست؛ بلکه مستقیماً با توان اقتصادی مردم، درآمد و هزینههای ارائهدهندگان خدمت و میزان حمایت بیمهها ارتباط دارد.
از یک سو، تعرفه غیرواقعی میتواند ارائه خدمات باکیفیت را با مشکل مواجه کند و از سوی دیگر، افزایش تعرفه بدون تقویت پوشش بیمهای میتواند سهم پرداختی بیماران را افزایش دهد.
به نظر میرسد حل این مسئله نیازمند توجه همزمان به هر سه ضلع نظام تعرفهگذاری، یعنی پزشک، بیمه و بیمار است؛ به گونهای که افزایش هزینههای واقعی ارائه خدمات از مسیر حمایت بیمهای مدیریت شود و در عین حال، برخورد با دریافتهای خارج از تعرفه نیز با جدیت دنبال شود.
اختصاصی کیاپرس